Informacje

autor: www.sxc.hu
autor: www.sxc.hu

Wielka wystawa biżuterii

Zespół wGospodarce

Zespół wGospodarce

Portal informacji i opinii o stanie gospodarki

  • 19 maja 2019
  • 13:16
  • 1
  • Tagi: Biznes biżuteria gospodarka
  • Powiększ tekst

Ponad 1600 eksponatów - biżuteria, ale też dokumenty, zdjęcia, pamiątki, opakowania i ulotki reklamowe dotyczące Spółdzielni ORNO - znalazły się na wystawie w Muzeum Warszawy. Tę charakterystyczną, masywną biżuterię nosiło wiele naszych mam i babć - mówią organizatorzy.

Spółdzielnia ORNO to instytucja warszawska działająca od 1949 do 2003 r. specjalizująca się w biżuterii. Przez lata istnienia wypracowała charakterystyczny, rozpoznawalny styl, który okazał się na tyle wyrazisty, że stanowił inspirację dla innych twórców biżuterii. Ludzie zgadzali się z nim albo nie, ale jakoś się do niego zwykle odnosili, bo było to zjawisko tak popularne i rozpoznawalne” - opowiadała PAP Agnieszka Dąbrowska, jedna z kuratorek wystawy „Spółdzielnia ORNO. Biżuteria”.

Styl ORNO - jak wyjaśniła - wynika z szacunku dla tworzywa, dążenia do wykorzystania jego walorów i właściwości. „Podstawowym surowcem było srebro używane +na bogato+, bo te wyroby są zwykle masywne. Były one projektowane z użyciem najprostszych technik. To wynikało w dużej mierze z faktu, że przez lata w ORNO zatrudniano młode osoby, które dopiero nabywały w tych warsztatach umiejętności. Okazało się to też bardzo inspirujące, bo nadrabiali oni pomysłowością i niekonwencjonalnymi rozwiązaniami. Dla biżuterii ornowskiej charakterystyczna jest też taka modułowość, powtarzalność elementów np. wykorzystywanie ogniw. Typowe są także połączenia z różnymi kamieniami jubilerskimi, półszlachetnymi jak agaty” - mówiła kuratorka.

ORNO specjalizowało się w biżuterii, zwłaszcza w pierścionkach, powstawały jednak także inne realizacje. „To w pracowni ORNO według projektu Adama Jabłońskiego powstały np. drzwi do warszawskiej katedry św. Jana. Wykonano tam też większość insygniów dla uczelni, urzędów, cechów, kilka udało nam się na wystawę wypożyczyć. Z takich nietypowych realizacji były też np. korony Miss Polonia używane od drugiej połowy lat 80. do początku XXI w. Dużo projektów ornowskich to suweniry krakowskie, gdańskie, ale przede wszystkim warszawskie, naprawdę wyjątkowej urody, efektowne. Były to np. broszki, nożyki do papieru, łyżeczki, szkatułki, spinki do mankietów” - relacjonowała Dąbrowska.

To spółdzielnia warszawska, stąd zainteresowanie naszego Muzeum. W naszych zbiorach mamy sporą kolekcję tych przedmiotów. W pewnym momencie okazało się, że jest ona już na tyle duża i interesująca, a zjawisko samej spółdzielni na tyle wielowątkowe i osadzone w środowisku warszawskim, związane z dziejami miasta i mieszkańców, że stanowi materiał na wystawę. Obiekty pochodzą jednak przede wszystkim z kolekcji prywatnych. Jest to zaletą tej wystawy, bo to jedyna okazja, by je zobaczyć. Pochodzą one od byłych pracowników ORNO albo od kolekcjonerów, bo w ostatnich latach liczba osób, które doceniły tę estetykę wzrasta. Jest też duże prawdopodobieństwo, że wielu z nas znajdzie ornowski pierścionek czy bransoletkę w szkatułce mamy lub babci” - powiedziała.

Jak zaznaczyła są dwa wątki, które ich szczególnie ujęły. „Po pierwsze to uroda tej biżuterii, charakterystyczna, wymagająca pewnego przygotowania, bo na pierwszy rzut oka może się wydawać trochę siermiężna, prosta, ale jest bardzo inteligentnie zaprojektowana. Niezwykłość ORNO polegała na tym, że była to jedyna spółdzielnia spośród zrzeszonych w Cepelii, w której każdy członek był jednocześnie rzemieślnikiem i artystą. Przechodził szkolenia z rzemiosła, historii sztuki i jeśli miał ochotę mógł zgłosić projekt jakiejś biżuterii. Weryfikowała je najpierw komisja wewnętrzna, która dbała o ich poziom i spójność z ornowską stylistyką, a także łatwość w wykonywaniu, powielaniu. Prace powstawały w krótkich seriach, maksymalnie 100 obiektów. Były wykonywane ręcznie, dlatego każdy przedmiot troszkę się różnił” - podkreśliła kuratorka.

To, że każdy członek ORNO był projektantem wynikało z idei, która przyświecała jej założycielowi Romualdowi Rochackiemu. Było nią +sprząc artystę z rzemieślnikiem+. Oprócz urody i różnorodności tych przedmiotów jest jeszcze drugi interesujący dla nas wątek, mianowicie ludzie. To że ta idea Rochackiego przełożyła się na taką bardzo rodzinną atmosferę panującą w spółdzielni, co potwierdzają członkowie. Dokumentują to fotografie i rozmaite pamiątki, które na wystawie pokazujemy. Dowodem tego jest także, że w ORNO było wiele małżeństw między ludźmi, którzy się tam poznawali. Czasem ich dzieci też pracowały w ORNO. Sprzyjał temu zapewne fakt, że ornowcy mieli swój dom przy ul. Wandy 5, gdzie mieszkali pracownicy” - zaznaczyła.

Główną częścią wystawy „Spółdzielnia ORNO. Biżuteria” jest duża sala wypełniona wyrobami biżuteryjnymi i galanteryjnymi. „Chcemy też pokazać tło, które pozwoliło, by ta twórczość zaistniała. Dlatego pierwsza sala będzie poświęcona sytuacji w Warszawie w 1949 r. kiedy powstała spółdzielnia. Opowiemy o zrujnowanym mieście, do którego wracają mieszkańcy i próbują odbudować życie. Bo może się to wydawać dziwne, że kiedy miasto leży w zgliszczach, ludzie nie mają nic, powstaje spółdzielnia, która chce tworzyć biżuterię. Ale pojawiło się grono zapaleńców, które taki pomysł miało. W tej sali opowiemy też o Romualdzie Rochackim, który był pomysłodawcą, założycielem i charyzmatycznym prezesem przez pierwsze lata ORNO. Opowiemy także jak ORNO funkcjonowało w strukturach Cepelii i o kulturze rękodzieła” - opowiadała Dąbrowska.

Druga sala jest poświęcona +rodzinie ORNO+, czyli ludziom, ich wzajemnym relacjom i temu jak to się kształtowało w poszczególnych dekadach. W trzeciej sali jak wspominałam będzie eksponowana biżuteria. Kolejna dotyczy sprzedaży i reklamy, identyfikacji wizualnej, przemyślanej i konsekwentnej przez cały okres działalności realizowanej. Mówimy m.in. o puncy, czyli znaku firmowym wybijanym na każdym wyrobie, charakterystycznym czterem literom +ORNO+ wpisanym w kwadrat, stosowanym też w szyldach, opakowaniach firmowych. Piąta sala to miejsce, gdzie zastanawiamy się jak styl ornowski stał się takim klasykiem designu, pokazujemy jak ornowcy sami siebie upamiętniali, jak celebrowali jubileusze. Jak ORNO wkraczało do obiegu naukowego, kiedy zaczęli się nim zajmować badacze wzornictwa, jak stało się obiektem zainteresowania muzealników i kolekcjonerów. Ostatnia to sala warsztatowa, gdzie prezentujemy kilkadziesiąt narzędzi złotniczych, a w gablotach są różnego rodzaju pamiątki, rysunki i dokumenty ilustrujące proces projektowy” - dodała.

Wystawa „Spółdzielnia ORNO. Biżuteria” będzie czynna do 18 sierpnia.

PAP/ as/

Komentarze