Drogo za letnie odmiany jabłek. Skąd te ceny?

Ceny skupu jabłek przemysłowych ustabilizowały się w sierpniu na relatywnie niskim poziomie. Ma to związek m.in. z wyprzedażą ubiegłorocznych zapasów z komór chłodniczych. Inaczej wygląda sytuacja z jabłkami letnimi, które zaczynają penetrować giełdy hurtowe coraz szerszym strumieniem. Tu ceny z pierwszej połowy sierpnia wykazują wyraźne różnice regionalne, sięgające nawet 30 proc. Najwyższe stawki notuje się w Wielkopolsce,zaś najniższe w okolicach Sandomierza.

Na podwarszawskiej giełdzie hurtowej w Broniszach najdroższe wczesne odmiany jabłek letnich kosztują obecnie od 4 do 5,6 zł/kg. Do najwyżej wycenianych należą odmiany Celeste (4,5-5,6 zł/kg) oraz Paulared (4-5 zł/kg), a także Piros, Papierówka i Antonówka osiągające stawki od 4,3 do 4,7 zł/kg. Jakie są przyczyny wyższych niż zwykle cen? Tegoroczne plony są wyraźnie mniejsze przez wiosenne przymrozki i inne anomalia pogodowe. Duże zapotrzebowanie na pierwsze krajowe owoce przewyższa bieżącą podaż. Nie można też zapominać o preferencjach polskich konsumentów, którzy szczególnie cenią sobie świeże owoce trafiające do sprzedaży bezpośrednio z sadów, bez długiego przechowywania w chłodniach z kontrolowaną atmosferą.

Ile kosztuje pracownik?

Tymczasem koszty pracownicze przy zbieraniu owoców nieustannie rosną. Pracodawcy najczęściej oferują dwa modele rozliczeń, zależne od tego, czy zapewniają zbieraczowi zakwaterowanie. Do standardu rynkowego weszło oferowanie darmowych noclegów oraz pokrywanie kosztów mediów. Stawki godzinowe (na rękę) wynoszą zatem przeciętnie 20 zł/godz. z zakwaterowaniem i 22-25 zł/godz. bez zakwaterowania (w przypadku pracowników lokalnych/dojeżdżających).

Wydajny, czyli jaki?

Koszt zbioru przeliczany jest na dzienną wydajność liczoną w tzw. skrzyniopaletach. Tradycyjna skrzyniopaleta mieści około 300-350 kg jabłek. Doświadczony pracownik w ciągu 8-godzinnego dnia pracy zbiera średnio od 3 do 4 skrzyniopalet (czyli ok. 1000-1200 kg owoców deserowych). Koszt zbioru na akord wynosi średnio 55-70 zł za skrzyniopaletę (w przypadku większych sadów – od 2 ha wzwyż). Nieco inaczej liczy się koszt zbioru zorganizowanego (pracownicy zewnętrzni). Wynajęcie gotowej 5-osobowej ekipy na jeden dzień roboczy to wydatek rzędu 1600-2300 zł (przy zbiorze 8-12 ton bez sortowania).

Wrzesień pełen sprzecznych komunikatów

Jesienią czeka nas rynek pełen sprzeczności. Z jednej strony zbiory w Polsce będą najniższe od dekady przez wiosenne przymrozki – szacuje się, że spadek względem trzyletniej średniej wyniesie aż 27 proc. Z drugiej strony, w chłodniach wciąż zalegają zapasy owoców z rekordowych ubiegłorocznych zbiorów. Na początku września – a więc na starcie sezonu na jesienne odmiany jabłek – hurtowe ceny Gali, Szampiona czy Lobo mogą sięgnąć 3-4 zł/kg – m.in. z powodu małej liczby zawiązanych owoców. W październiku czeka nas uspokojenie sytuacji – wzrost podaży ze zbiorów odmian późnych (Ligol, Jonaprince) ustabilizuje ceny. Spodziewany jest jednak silny popyt eksportowy z Niemiec i Węgier, gdzie plony również mocno ucierpiały. Zapobiegnie to drastycznym spadkom cen w handlu jabłkami deserowymi.

Grzegorz Szafraniec

na podst.: Giełda Bronisze, sad24.pl, agrofakt.pl, sadownictwo.com.pl, sadyiogrody.pl, kobieta w sadzie.pl