100 euro za gaz! Kryzys puka do drzwi?

Cena gazu ziemnego w Europie osiągnęła w środę poziom 100 euro za megawatogodzinę, po raz pierwszy od prawie czterech lat, co podsyca obawy przed nawrotem kryzysu energetycznego w momencie, gdy region wkracza w okres szczytowego zapotrzebowania.

Benchmarkowe kontrakty na gaz w Amsterdamie (ICE Entawex Dutch TTF) zwyżkują o 4,1 proc. do 100 euro za MWh.

Gaz trzy razy droższy niż na początku roku

Obecnie ceny gazu ponad trzykrotnie przekraczają poziomy sprzed rozpoczęcia przez Izrael i USA wojny z Iranem. Konflikt ten już zwiększył rachunek Europy za import paliw kopalnych o ponad 100 mld euro, podczas gdy zapasy gazu wciąż utrzymują się na niskim poziomie typowym dla tej pory roku, a nad gospodarką wisi ryzyko kolejnych wzrostów cen.

Choć ceny gazu w Europie są wciąż znacznie niższe od szczytowych wartości z poprzedniego kryzysu energetycznego, w niektórych częściach regionu pojawiły się niepokoje społeczne wywołane rosnącymi kosztami utrzymania. Widoczne są również oznaki trudności w sektorze produkcyjnym, w związku z czym Unia Europejska zwróciła się do państw członkowskich o rozważenie działań mających na celu ograniczenie popytu na energię.

Pękła bariera psychologiczna

„Poziom 100 euro jest bez wątpienia barierą psychologiczną, która może powstrzymać dalsze wzrosty” – ocenił Tom Marzec-Manser, dyrektor ds. europejskiego rynku gazu i LNG w Wood Mackenzie.

„Jednak biorąc pod uwagę dynamicznie zmieniającą się sytuację geopolityczną na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza w kontekście zbliżających się wyborów w USA, wystarczy niewiele, aby ceny gazu w Europie poszybowały jeszcze wyżej” - dodał.

»» O rynku gazu czytaj tutaj:

Na progu zimy w Europie rajd cenowy gazu!

Droga energia? PiS kładzie na stół „Tanie ogrzewanie”

Europa będzie zmuszona płacić coraz więcej

W obliczu utrzymujących się zakłóceń na Bliskim Wschodzie, Europa może być zmuszona płacić więcej, aby przyciągnąć dostawy skroplonego gazu ziemnego. Chłodniejsza aura i rosnące zapotrzebowanie na ogrzewanie na półkuli północnej stwarzają warunki do zażartej rywalizacji cenowej z nabywcami z Azji.

Region dysponuje niewieloma rozwiązaniami, które mogłyby złagodzić skutki dla konsumentów w czasie, gdy ich budżety są już mocno obciążone. UE zamierza odroczyć wprowadzenie nowych przepisów dotyczących emisji metanu, które mogłyby utrudnić import gazu, jednak nie przyczyni się to do zahamowania wzrostu cen w krótkim okresie.

Na styczeń zaplanowano wprowadzenie całkowitego zakazu importu rosyjskiego LNG, choć pojawiają się głosy wzywające do ponownego rozważenia tych środków, aby złagodzić presję kosztową.

Tymczasem dziennik „Wall Street Journal” napisał, że USA ostrzegły kilka arabskich państw Zatoki Perskiej, by były przygotowane na krótką, intensywną kampanię militarną wymierzoną w Iran. Operacja miałaby nastąpić po amerykańskich wyborach do Kongresu, które odbędą się za tydzień.

Zapasy gazu w Europie wyjątkowo niskie

Kraje Europy są poważnie narażone na potencjalne skoki cen gazu, gdyż zimowe zapasy tego paliwa są na najniższym poziomie sezonowym od 2009 r.

Zapasy gazu ziemnego w magazynach UE wynoszą 74,6 proc. wobec średniej 5-letniej na tę porę wynoszącej 89,5 proc. W magazynach znajduje się obecnie 846,39 TWh gazu - wynika z wyliczeń firmy Gas Infrastructure Europe.

W Niemczech magazyny gazu są obecnie zapełnione w 61,5 proc., a średnia 5-letnia to 88,3 proc.

Idzie fala chłodów

Z danych meteorologicznych wynika, że temperatury w północno-zachodniej Europie wzrosły w tym tygodniu powyżej normy, ale w ciągu najbliższych dni przewiduje się ich spadek, a to potencjalnie zbiegnie się też z falami zimna w niektórych częściach Azji. 

Eksport gazu z Bliskiego Wschodu, który przed rozpoczęciem wojny w tym regionie, wynosił 1/5 globalnego zapotrzebowania, jest nadal zakłócany przez trwający konflikt, a końca sporu USA z Iranem nie widać. 

Analitycy Banku Pekao: to już zauważalny szok

O ile w pierwszej fazie konfliktu w Zatoce wzrost cen energii w Europie był stosunkowo niewielki (dalej jest dużo mniejszy niż w 2021-2022) i wąski, o tyle teraz mówimy już o zauważalnym szoku. Proste przeważenie cen różnych nośników energii daje prawie 2,5-krotny wzrost syntetycznego indeksu cen energii od początku roku. To już mocny wiatr w twarz i przesłanka, by - po dobrym 2026 - oczekiwać hamowania wzrostu w Europie w przyszłym roku - komentują na X analitycy Banku Pekao.

PAP Biznes, sek

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje

»» O bieżących wydarzeniach w gospodarce i finansach czytaj tutaj:

Duma! Polska będzie produkować kluczowe części do F-35

Nawozy z Afryki. Cios w plecy branży chemicznej!

Senator Bierecki ostrzega: „Polacy powinni trzymać się za portfele”

»» Dzień edukacji finansowej na GPW – oglądaj „Piątkę wGospodarce” w telewizji wPolsce24