Raport SGH i Forum Ekonomicznego pozbawił złudzeń i wytrącił oręż „nowomowy” politykom. Dane są nieubłagane

Tradycyjnie Forum Ekonomiczne w Karpaczu merytorycznie otworzyła prezentacja obszernego Raportu przygotowanego przez zespół naukowy Szkoły Głównej Handlowej. To już dziewiąta edycja raportu analizującego wnikliwie pozycję polskiej gospodarki, nasze wyniki ekonomiczne i wskazującego najważniejsze wyzwania stojące przed uczestnikami rynku. Jeśli podsumować tegoroczny opis gospodarczego krajobrazu przedstawiony przez ekonomistów jednym zdaniem, trzeba jasno powiedzieć – nie jest tak pięknie, jak chciałby tego premier Tusk. Z pewnością autorzy raportu chłodzą mocno hurraoptymistyczne deklaracje rządu, wskazujące na doskonałe wyniki polskiego PKB na tle Europy, czy świata. Więcej – wskazują wprost elementy, które na tę dość gorzką ocenę wpływają.

Wspólny raport i strategiczne partnerstwo

Konferencję prezentującą raport rozpoczęto jednak od podpisania w obecności gości – rektorów kluczowych polskich szkół wyższych i uniwersytetów, listu intencyjnego sankcjonującego dalszą współpracę SGH i Forum Ekonomicznego. Dokument podpisali, otwierając tym samym spotkanie, przewodniczący Rady Forum, Zygmunt Berdychowski i rektor SGH, prof. Piotr Wachowiak. Tym samym Szkoła Główna Handlowa stanie się głównym, merytorycznym partnerem Forum.

Notabene sam raport, publikowany już po raz dziewiąty, też sygnowany jest jako wspólne przedsięwzięcie tych dwóch instytucji zaangażowanych w stworzenie platformy wymiany doświadczeń, wiedzy i wyników badań, jaką stało się Forum w Karpaczu.

Myślę, panie rektorze, że dotychczasowa współpraca daje nam legitymację do tego, aby mówić o tym, iż w Karpaczu dzieją się rzeczy absolutnie nadzwyczajne, że świat akademicki uzyskał taką atmosferę, w której może mówić o tym, w jaki sposób sprostać wyzwaniom, które są dzisiaj przed Polską, przed całym regionem

– mówił Zygmunt Berdychowski.

Raport jest efektem wytężonej pracy kilkudziesięciu naukowców SGH i następstwem wieloletniej współpracy merytorycznej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie z Fundacją Instytut Studiów Wschodnich. Jako przedstawiciele tych ważnych dla sfery publicznej instytucji stoimy na stanowisku, że wiedza ekspercka rozpoczyna i podsumowuje przebieg każdej debaty. Współpraca SGH i Fundacji ISW pokazuje, jak istotne jest łączenie wiedzy akademickiej i badań naukowych z praktyką gospodarczą

– napisali w przedmowie do Streszczenia Raportu rektor Wachowiak i przewodniczący Berdychowski. 

Stu autorów Raportu

Raport składa się w tym roku z 10 rozdziałów, które poświęcone są zarówno kwestiom bardzo ogólnym, ekonomicznym, a więc kwestiom konwergencji, koniunkturze gospodarczej, ale mamy również rozdziały poświęcone konkretnym sektorom, a więc rynek pracy, sektor ochrony zdrowia, energetyka, sektor żywnościowy i wreszcie mamy kwestie bardzo techniczne, takie szczegółowe, a więc transfer wiedzy, transfer technologii, podatek cyfrowy czy technologie podwójnego zastosowania

– wyjaśniał dr Mariusz Strojny, redaktor naukowy Raportu SGH.

Nad tegoroczną edycją raportu pracował zespół blisko 100 osób. 49 osób to autorzy, eksperci Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie oraz współpracownicy naszej uczelni. Nad całością pracował czteroosobowy komitet redakcyjny. Zaprosiliśmy również do współpracy recenzentów, którzy nadali taki ostateczny szlif tej publikacji. Nad raportem pracowało też kilkadziesiąt osób wsparcia, czyli redakcja, tłumaczenie, promocja.

Jednooki król?

Jak się okazuje, wyniki polskiej gospodarki, tak chętnie nazywanej przez rządzących „czempionem”, jeśli zajrzeć głębiej, wcale nie są tak optymistyczne. Mówił o tym m.in. dr Piotr Maszczyk, współautor rozdziału dotyczącego wzrostu i konwergencji.

Celem naszego badania w tym roku było zmierzenie się z taką tezą, która jest popularna w publicystyce, o krajach naszego regionu i Polsce jako „globalnym czempionie” wzrostu. Rozumiejąc takie progi odniesienia, to myślę sobie, że takim nadrzędnym hasłem dla całego uniwersytetu jako instytucji powinno być stwierdzenie Arystotelesa: Amicus Plato, sed magis amica veritas. No więc, jeżeli przyjaciółką ma nam być prawda, to niestety Polska i kraje regionu nie są globalnymi czempionami. Zobaczcie państwo, owszem, „w świecie ślepców jednooki jest królem”, ale tylko w świecie ślepców…

• ostro konstatował prof. Maszczyk i wyjaśniał, że kraje Europy Środowej i Wschodniej były jedynym miejscem na świecie, w którym liczba ludności kurczyła się w takim tempie, a to pozwoliło w krótkim okresie zwiększyć relację PKB per capita np. w stosunku do Stanów Zjednoczonych.

No właśnie, ale w długim okresie będzie to źródłem problemów. Musimy przeformułować model wzrostu gospodarczego, model kapitalizmu, który jest w Polsce

– apelował dr Maszczyk.

Hasło na forum - odporność

Stawiam tezę, że tegorocznym słowem, pojęciem odmienianym w czasie Forum przez wszystkie przypadki będzie sfomułowanie „odporność”. Za nami konferencje, na których karierę robiły deregulacja, dywersyfikacja, był już czas na transformację i jej koszty, były fora o konkurencyjności i bezpieczeństwie, dziś w Karpaczu wybrzmiewa – odporność.

I dotyczy to oczywiście także Raportu SGH i Forum. Przy czym odporność odniesiono głównie do polskiego sektora ochrony zdrowia w warunkach transformacji cyfrowej i zielonej.

Odporność, czyli możliwość wytrzymania wstrząsów i zapewnienia ciągłości świadczeń. Chcieliśmy zobaczyć, na ile cyfrowa i zielona transformacja wpływają na to, gdzie Polska ma swoje słabości, a gdzie być może mocne strony i jak Polska wypada na tle innych krajów według syntetycznego indeksu odporności sektora ochrony zdrowia, którego jesteśmy autorami

– wyjaśniała prezentująca tę część Raportu ekspertka.

Zgodnie z wynikami tego autorskiego badania, Polska zajęła 22. miejsce w indeksie, w którym zbadano 27 państw unijnych z wynikiem 0,346. Za nami jest Rumunia, a liderem indeksu odporności jest Szwecja. Z krajów naszego regionu tylko Słowenia wypada w tym rankingu i indeksie porównywalnie z liderami.

Kubeł zimnej wody

Z pewnością prezentacja Raportu SGH i Forum stała się w tym roku swoistym kubłem zimnej wody na rozgrzane głowy polityków tak chętnie wychwalających stan polskiej gospodarki. W każdym z segmentów opracowania autorzy punktowali statystyczne chwyty, powierzchowne prezentowanie wyników gospodarczych, co – po głębszym badaniu, okazuje się niezwykle złudne. To dobry początek do dyskusji w czasie Forum, które stało się platformą pogłębionej, często quasi-naukowej debaty dekapitującej polityczne deklaracje.

Przed uczestnikami Forum pod hasłem „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian”, jeszcze dwa dni debat. A tegoroczne Forum przyciągnęło do Karpacza rekordową liczbę uczestników: ponad 6 tysięcy uczestników z około 60 krajów, w tym przeszło 200 prezesów największych przedsiębiorstw oraz 500 ekspertów reprezentujących ponad 150 ośrodków akademickich.

Raport można pobrać i poznać na stronie: Raportsghforum

Maciej Wośko