Polacy masowo donoszą do skarbówki. Często „po złości”

W pierwszej połowie br. Urzędy Skarbowe odnotowały wzrost liczby informacji sygnalnych aż o jedną piątą. Ponad dwie trzecie z nich z nich nie znalazło potwierdzenia w rzeczywistości…

Z danych przekazanych przez 16 Izb Administracji Skarbowej wynika, że w pierwszym półroczu br. liczba informacji sygnalnych, potocznie określanych donosami, skierowanych do jednostek Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) wyniosła 45,5 tys. To o 20,2 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku, kiedy było ich ponad 37 tys.

Uprzejmie donoszę…

Eksperci podkreślają, że ów wzrost nie musi oznaczać, że zwiększyła się skala naruszeń prawa. „Może świadczyć o większej świadomości obywateli, łatwiejszym dostępie do kanałów zgłaszania oraz gotowości do informowania administracji o podejrzeniu nieprawidłowości. Znaczenie mogły mieć również takie czynniki, jak upowszechnienie się pojęcia sygnalisty i dyskusja związana z ochroną takich osób” – powiedział PAP Marek Zieliński, ekspert BCC i były dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we Wrocławiu.

Ambiwalentne odczucia

Znaczący wzrost liczby donosów nie powinien być oceniany ani jednoznacznie negatywnie, ani pozytywnie. Powodem do optymizmu jest to, że obywatele reagują na potencjalne naruszenia i traktują administrację skarbową jako instytucję, do której można zgłosić swoje wątpliwości. Niepokój może natomiast budzić sytuacja, w której instrument ten staje się narzędziem rozwiązywania prywatnych sporów lub formą nacisku na konkurentów czy kontrahentów.

Donos z zemsty

Tylko część izb administracji skarbowej prowadzi statystyki dotyczące skuteczności przekazywanych informacji sygnalnych. Wynika z nich, że około 70 proc. zgłoszeń nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. Z obserwacji pracowników skarbówki wynika, że najczęściej podstawę fałszywych informacji stanowi zawiść bądź osobisty konflikt. Skutkiem tego mogą być pomówienia, np. o wynajmowanie nieruchomości bez opodatkowania, bądź dokonywanie bliżej niesprecyzowanych oszustw podatkowych. Takie sprawy występują przede wszystkim pomiędzy sąsiadami, skłóconymi małżonkami oraz pracodawcami i byłymi pracownikami.

Każde zgłoszenie ma swoją wartość

Według Marka Zielińskiego, nawet jeśli rzeczywistemu stanowi rzeczy odpowiada tylko 20-25 proc. zgłoszeń, to i tak mogą one mieć dużą wartość. Informacje od osób znających konkretną sytuację mogą ujawnić nieprawidłowości, których nie wykazałaby standardowa analiza danych. Wartość tego źródła należy jednak mierzyć nie tylko liczbą zgłoszeń uznanych za wiarygodne, ale również liczbą wykrytych naruszeń, wynikami kontroli oraz odzyskanymi należnościami.

Grzegorz Szafraniec, PAP

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje

»» O bieżących wydarzeniach w gospodarce i finansach czytaj tutaj:

Czy zimny dom szkodzi zdrowiu? Jaką temperaturę ustawić?

OKI: ciekawa ulga podatkowa czy pułapka na 10 lat?

Pięć życiowych podpowiedzi, jak uciec przed emerytalną biedą i robo-opiekunem

»»Gdzie jest paliwo po 5,19? – oglądaj „Wiadomości” w telewizji wPolsce24