Uczniowska spółdzielnia na nowo. "Przećwiczyć z uczniami prowadzenie mikrofirmy"

Zniesienie formalności, koniec z rejestracją w KRS i pełne zwolnienie z podatków – zreformowane Prawo oświatowe pozwala od 1 września tworzyć uczniowskie spółdzielnie szkolne na nowych, prostych zasadach. Czy dzięki temu wrócą do naszych szkół gorące świeże drożdżówki, uczniowskie wypieki i mleko sprzedawane na kubki? Wydaje się, że droga do renesansu spółdzielczości uczniowskiej jeszcze daleka, ale determinacja środowisk zaangażowanych w edukację daje nadzieję.

Zaktualizowane na początku wakacji przepisy Prawa oświatowego uprościły zasady tworzenia i prowadzenia spółdzielni uczniowskich. Zniknęły sądowy rygor rejestracji, konieczność prowadzenia skomplikowanej pełnej księgowości czy sporządzania sprawozdań finansowych. Dziś zasady są proste – do powołania uczniowskiej spółdzielni wystarczą: pięcioro uczniów po 13. roku życia, zgoda rodziców, dyrektora szkoły i nauczyciela opiekuna. Wpisowe wynosi maksymalnie 10 zł, a ewidencję sprowadzono do uproszczonej książki przychodów i rozchodów. Nic, tylko zakładać szkolny sklepik.

W środowiskach zajmujących się edukacją finansową i ekonomiczną pozytywnie zawrzało. Wreszcie zamiast nudnych lekcji biznesu i zarządzania czy modułowej nauki o gospodarce w podstawówce będzie można w praktyce przećwiczyć z uczniami prowadzenie mikrofirmy. I to w ramach spółdzielczego modelu, w którym wszelkie zyski pozostają w szkole i mogą być przeznaczone wyłącznie na cele określone w statucie spółdzielni. Historia małego Dżeka Fultona z książki Janusza Korczaka, który od 1924 r. uczy najmłodszych (i nieco starszych też) podstaw ekonomii i zarządzania, marketingu, dywersyfikacji portfela i ubezpieczeń – może się stać powszechną praktyką, realną szkołą przedsiębiorczości i współdziałania.

Piękne? No cóż, rzeczywistość studzi nieco ten optymizm.

Pytania

Co ciekawe, szacuje się, że z ok. 880 podmiotów figurujących dotąd na listach Krajowej Rady Spółdzielczej w rubryce spółdzielnie szkolne w rzeczywistości działa ledwie 400. Reszta trwa w uśpieniu, wystraszona wizją kontroli skarbowych. Nowe przepisy nieco porządkują ten niepewny grunt, choć pytania o status prawny spółdzielni oraz ewentualne rozliczenia podatkowe pozostają w grze. Eksperci uspokajają, wskazując na specyfikę przyjętej konstrukcji prawnej.

Cały artykuł dostępny dla subskrybentów tygodnika „Sieci”: Uczniowska spółdzielnia na nowo. „Nic, tylko zakładać szkolny sklepik”

Maciej Wośko, tygodnik „Sieci”