Moment hamiltonowski, moment „vonderleyenowski”

Aleksander Hamilton w XVIII wieku w Ameryce poprzez gospodarkę, system finansowy realizował w praktyce federalizację tworzonego w biegu, w pędzie, przy oporach wielu suwerenistów i autonomistów - całkiem nowego państwa. Brzmi znajomo?

Aleksander Hamilton (1755-1804), sekretarz skarbu w  gabinecie prezydenta Jerzego Waszyngtona w latach 1789- 1795 , w sposób świadomy ,w pełni zamierzony, z pełną premedytacją dokonywal procesu integracji powstającego de facto amerykanskiego państwa poprzez… finansowe uzależnienie poszczególnych stanów od centrali (wtedy jeszcze nie od Waszyngtonu, bo stolicą był najpierw Nowy Jork,a potem Filadelfia). Stany ówczesnych USA nie chciały oddawać swoich kompetencji do „centrum”. Nie chciały dzielić się władzą, starały się zazdrośnik strzec swoich prerogatyw. Dobrowolnie absolutnie nie zamierzały przekazywać instrumentów realnej władzy w ręce administracji centralnej, do stolicy kraju. Jednak wiele z nich miało trudną sytuację gospodarczą i finansową. Hamilton chętnie przychodził z odsieczą. Budżet federalny pożyczał stanom. Ba, więcej. Mechanizm polegał na wspólnym zadłużaniu poszczególnych stanów wieloletnimi pożyczkami,które spłacać należało dopiero po wielu latach. W ten sposób minister skarbu (używając europejskiej terminologii) dokonywał politycznych „faktów dokonanych”. Także wprowadzając wspólne dla wszystkich stanów podatki. Poprzez gospodarkę, system finansowy realizował w praktyce federalizacje tworzonego w biegu, w pędzie, przy oporach wielu suwerenistów i autonomistów - całkiem nowego państwa. Państwa na gruzach „starego” czyli brytyjskiego kolonializmu.

Czy dziś zebrało mi się na dywagacje o odległej historii odległego kraju? Nie. Tak naprawdę piszę o współczesności i to nie Nowego, a Starego Kontynentu. „Z czego się śmiejecie ? Z samych siebie się śmiejecie” - mówiąc Gogolem. Pisząc o USA sprzed dwustu lat w gruncie rzeczy piszę o Unii Europejskiej lat dwudziestych XXI wieku. Był „moment hamiltonowski”. Jest moment „vonderleyenowski”…

Ryszard Czarnecki

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje

»» O bieżących wydarzeniach w gospodarce i finansach czytaj tutaj:

Jest wniosek o wotum nieufności wobec Domańskiego. POWAŻNE ZARZUTY

Wyższa opłata cukrowa zabije polskie sady

Niemcy szturmują polskie lasy. Skarbówka na posterunku

»»Kto rządzi w spółdzielniach – oglądaj „Piątkę wGospodarce” w telewizji wPolsce24