Energetyka w oku cyklonu transformacji

Wyzwaniem dla światowej energetyki jest nie tyle rozwój odnawialnych źródeł energii, co zdolność ich finansowania i włączenia do systemów energetycznych. Dla Polski to początek kosztownych inwestycji i podejmowania decyzji w warunkach niepewności - wskazuje w raporcie firma Bain & Company.

Z raportu wynika, że do 2040 r. światowe zapotrzebowanie na energię elektryczną wzrośnie o 40–70 proc., a odnawialne źródła energii (OZE) będą zwiększać udział w miksie szybciej, niż wszystkie pozostałe technologie wytwarzania energii.

„Dla Polski i regionu CEE (Europa Środkowo-Wschodnia - PAP) to trzy równoległe zadania: dynamiczny rozwój OZE, modernizacja i rozbudowa sieci oraz zapewnienie stabilnych mocy wytwórczych. Wymaga to nie tylko ogromnych nakładów inwestycyjnych, ale też bardzo precyzyjnej kolejności działań i dobrej koordynacji między rządem, regulatorami i inwestorami prywatnymi” - poinformował Adam Olszewski z firmy analitycznej Bain & Company, cytowany w komunikacie.

Nadchodzi elektryfikacja ogrzewania i rozpowszechnienie klimatyzacji

Według prognozy za wzrost popytu na prąd tylko w niewielkim stopniu będą odpowiadać centra danych i elektryfikacja transport. Większą rolę ma pełnić elektryfikacja ogrzewania - czyli instalacja pomp ciepła w domach - i rozpowszechnienie klimatyzacji.

Jednocześnie autorzy raportu zwrócili uwagę, że paliwa kopalne - ropa, gaz i węgiel - pozostaną istotną częścią globalnego systemu energetycznego. Natomiast o tempie transformacji coraz częściej będą decydować ograniczenia infrastrukturalne, dostępność surowców krytycznych, koszt kapitału i regulacje prawne.

W Polsce dodatkowe czynniki wpływające na proces transformacji energetycznej to wysoki udział paliw kopalnych w wytwarzaniu energii, nacisk na wprowadzanie unijnych regulacji, potrzeby modernizacji infrastruktury oraz wymogi bezpieczeństwa energetycznego.

Kluczowa rola energetyki jądrowej

Polska wchodzi tym samym w okres kosztownych inwestycji w rozbudowę sieci, rozwój nowych mocy wytwórczych oraz inwestycje w technologie niskoemisyjne - wskazali eksperci. Ich skala może odbić się na kosztach energii dla odbiorców.

„W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rozwój energetyki jądrowej, która może pełnić rolę stabilnego fundamentu systemu elektroenergetycznego, uzupełniającego rosnący udział zmiennych źródeł odnawialnych. W warunkach rosnącej zmienności produkcji z wiatru i słońca, atom staje się jednym z kluczowych elementów zapewniających bezpieczeństwo dostaw i stabilność systemu elektroenergetycznego” - podano w raporcie.

Bain & Company przewiduje, że do roku 2100 średnia globalna temperatura wzrośnie o ponad 2 st. C względem epoki przedprzemysłowej. Będzie to oznaczać częstsze fale upałów, większe obciążenia sieci energetycznej w szczytach zapotrzebowania i coraz większe ryzyko dla infrastruktury energetycznej.

„Odporność klimatyczna przestaje być »projektem pobocznym«. To element podstawowego zarządzania majątkiem infrastrukturalnym – od elektrowni, przez sieci, po terminale portowe. Firmy, które odpowiednio wcześnie zaczną uwzględniać ten wymiar w swoich inwestycjach, zyskają przewagę konkurencyjną i lepiej ochronią wartość aktywów” - wskazał Marcin Szczuka z Bain & Company.

Dla firm w Polsce i regionie Europy Środkowo-Wschodniej oznacza to konieczność podejmowania decyzji o inwestycjach w warunkach trwałej niepewności. Kluczowe obszary – takie jak gaz i LNG, energetyka jądrowa, magazynowanie energii czy paliwa niskoemisyjne – są szczególnie wrażliwe na zmiany przepisów, kosztów finansowania, tempa rozwoju technologii i zmian w globalnym handlu.

„Fundamenty rynku pozostają niezmienne: rosnący popyt na energię, presja kosztowa oraz fizyczne ograniczenia systemu. To właśnie na ich styku będą kształtować się największe szanse i ryzyka dla uczestników rynku energii w Polsce i regionie CEE. Przewagę zyskają organizacje, które potrafią łączyć długoterminową wizję z operacyjną elastycznością – inwestując tam, gdzie szansa trwałej wartości jest największa, a jednocześnie utrzymując zdolność szybkiej adaptacji do zmieniających się warunków” - dodał Marcin Szczuka.

PAP, sek