Rolnictwo unijne w opałach

Drogie paliwo i nawozy a do tego spodziewany napływ tanich zbóż, mięsa i  żywności z Ameryki Południowej – to rzeczywistość polskiego i europejskiego rolnictwa. Dziś ministrowie krajów unijnych zajmą się przede wszystkim jednym z  problemów – nawozowym, ale nie ma pewności, że skutecznie.

Ministrowie rolnictwa UE spotykają się dziś w Brukseli, by dyskutować o tym, jaki wpływ na branżę ma wojna na Bliskim Wschodzie. Choć wśród tematów jest też uproszczenie przepisów i zmniejszenie biurokracji, to jednak kwestia drożyzny najpewniej zdominuje rozmowy. Tymczasem skutki blokady Cieśniny i rekordowych cen ropy i gazu są bolesne dla wielu gospodarek na świecie, nie tylko w Azji ale i szczególnie w Europie, uzależnionej od importu surowców.

Potężne perturbacje dla rolnictwa i jego otoczenia

Wyjątkowo drogie paliwo i gaz uderza nie tylko bezpośrednio w gospodarstwa rolne i producentów żywności. Problemy ma branża nawozowa – w naszym kraju zakłady borykają się z rosnącymi kosztami produkcji (bo ceny gazu skokowo wzrosły). Jednocześnie import do Unii został ograniczony z powodu granicznego podatku węglowego (CBAM).

W dokumencie przygotowanym na dzisiejsze spotkanie ministrów (na stronie Rady UE) wskazano, że trwająca wojna na bliskim Wschodzie będzie „mieć wpływ na wyniki sektora z powodu zakłóceń w globalnym łańcuchu dostaw i zmienność rynku energii”.

W niedawnym wywiadzie dla France 24 komisarz UE ds. Rolnictwa i Żywności Christophe Hansen przyznał, że unijnej gospodarce i rolnictwu trudno będzie poradzić sobie ze skutkami zakłóceń.

Jedną z naszych słabości jest to, że jesteśmy silnie uzależnieni od importu z krajów trzecich, nawozów i energii – mówił Hansen. - Ceny nawozów wzrosły o 60 proc. od 2020 roku. To już teraz stawia producentów zbóż pod ogromną presją. To nie jest sytuacja, która da się utrzymać. Musimy znaleźć rozwiązania. Mamy rezerwy rolne, ale oczywiście są one niewystarczające. Musimy więc znaleźć inne możliwości, aby pomóc rolnikom poradzić sobie z tą sytuacją. 

Zawieszenie CBAM? Czas nagli

Tymczasem szans na szybki rozejm na Bliskim Wschodzie nie widać, więc nie wiadomo, kiedy sytuacja na rynku surowcowym wróci do normy. W tej sytuacji ostatnio zgłoszony przez władze francuskie pomysł, by zawiesić opłaty CBAM na importowane nawozy i amoniak, może być jednym z głównych pomysłów omawianych na dzisiejszym spotkaniu ministerialnym. Według portalu Euronews, rząd w Paryżu liczy, że takie ta decyzja odnosić się będzie w ogóle do tegorocznych dostaw czyli wejdzie z mocą od 1 stycznia 2026 r. Nie wiadomo jednak, czy zyska wystarczające poparcie, a czas nagli. Poza tym według Euronews, Francja domaga się, by w końcu Komisja Europejska przygotowała „Europejski plan suwerenności nawozowej”, którego pomimo obietnic dotychczas nie ma.

„Patrząc w przyszłość, sektor rolno-spożywczy Unii prawdopodobnie nadal będzie musiał stawić czoła poważnym wyzwaniom, takim jak rosnące koszty produkcji, zakłócenia w łańcuchach dostaw, wstrząsy geopolityczne i kryzysy wywołane zmianą klimatu” – w czytamy dokumencie opublikowanym na stronie Rady UE.

A to sygnał, że nawet władze unijne – choć przy różnych okazjach zapewniają, iż sektor rolno-spożywczy ma strategiczne znaczenie, to jednak nie mają planu na jego wzmocnienie. Na dodatek forsują kontrowersyjne umowy o wolnym handlu, o których swoją opinię (jak w przypadku porozumienia z Mercosur) rolnicy wyrażali w licznych protestach – także w samej Brukseli. Nawet ostatni dokument – umowa z Australią wywołał falę krytyki, w tym najliczniejszej reprezentacji rolników COPA i COGECA.

Agnieszka Łakoma

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje

»» O bieżących wydarzeniach w gospodarce i finansach czytaj tutaj:

wPolsce24: Historia Piotra P. budzi grozę i oburzenie

Tusk świadomie zgodził się na łupienie Polaków

Ich tysiące ton szpeci lasy. Przez lukę w przepisach

»»Gaz z USA zamiast z Rosji. Daniel Obajtek gościem programu „RH+ Rozmowy Czarneckiego” – oglądaj w telewizji wPolsce24