Unijny zakaz dla plastikowych doniczek. Jakie produkty są wycofywane?

Komisja Europejska przeforsowała zakaz używania jednorazowych doniczek wykonanych z cienkiego czarnego plastiku. Nie oznacza to jednak całkowitego wycofania z gospodarstw, szklarni czy sklepów wszystkich plastikowych doniczek czy tzw. „wytłoczek”. Nowe przepisy wejdą w życie już w sierpniu.

Zmieni się przede wszystkim status prawny pojemników, w których przechowywane, transportowane i sprzedawane są obecnie rośliny – będą one kwalifikowane jako opakowania i zostaną objęte surowymi normami środowiskowymi.

Niewidzialny, bo czarny

Takie produkty muszą być w stu procentach recyklowalne i mieć w składzie ściśle określony udział surowców wtórnych. Od 2030 roku norma ta wyniesie 35 proc., a od 2040 roku – aż 65 proc. Zasadniczym problemem związanym z plastikiem jest… kolor. Doniczki są najczęściej czarne. W procesie ich produkcji używa się sadzy. Barwnik ten sprawia, że światło lasera w sortowni odpadów się od niego odbija lub jest pochłaniane. Maszyny „nie widzą” takiego odpadu i nie potrafią odróżnić go od innych materiałów. W rezultacie czarny plastik często trafia na wysypisko lub do spalarni, zamiast do ponownego przetworzenia – dlatego przepisy promują jasne, jednorodne kolory**.

UWAGA: nowe regulacje nie dotyczą pustych doniczek sprzedawanych oddzielnie – te pozostaną produktami wielokrotnego użytku.

Co dokładnie znika z obiegu?

Unijne i polskie przepisy są wdrażane stopniowo. Zakaz sprzedaży plastikowych sztućców, talerzy, kubków i słomek już obowiązuje. Od 20 lipca z opakowań mających kontakt z żywnością ma zniknąć szkodliwy Bisfenol A (BPA). Z kolei od 2030 roku zabronione będzie używanie plastikowych tacek i siatek do pakowania porcji owoców i warzyw o wadze poniżej 1,5 kg.

Co zamiast czarnego plastiku?

Wiele sklepów już wycofało czarne plastikowe tacki na mięso czy warzywa. **Jakie ekologiczne zamienniki” są teraz najpopularniejsze? Dominują:

tacki z włókien celulozowych (papierowe lub z pulpy papierowej) – są sztywne, lekkie i często mają cienką warstwę ochronną przed wilgocią. Stosuje się je do mięsa, warzyw i owoców;

tacki z włókien formowanych (bagassa) – produkowane z pozostałości po trzcinie cukrowej; są biodegradowalne i coraz częściej wykorzystywane do pakowania świeżej żywności;

przezroczyste tacki z rPET – wykonane z plastiku pochodzącego z recyklingu; choć nadal są plastikowe, to łatwiej je ponownie przetworzyć niż czarne;

tacki z jasnego PP lub PET – bez czarnego barwnika, dzięki czemu są lepiej wykrywane przez systemy sortujące odpady;

opakowania kartonowe z cienką folią ochronną – karton stanowi większość opakowania, a niewielka warstwa folii zabezpiecza produkt przed wilgocią i wyciekami.

Reasumując, największą popularność zdobywają dziś papierowe tacki z cienką folią oraz tacki z pulpy celulozowej, ponieważ pozwalają ograniczyć ilość plastiku i są dobrze postrzegane przez konsumentów. W przypadku mięsa i ryb nadal często stosuje się także przezroczyste tacki z rPET, które lepiej nadają się do recyklingu niż ich czarne odpowiedniki.

Grzegorz Szafraniec

na podst.: KE, money.pl, interia.biznes.pl, portalsamorzadowy.pl