Tajemnicze ETF. Czym są i jak wpływają na wyniki NBP?

ETF-y, czyli fundusze notowane na giełdzie coraz częściej są elementem aktywów banków centralnych na świecie - zauważył Polski Instytut Ekonomiczny. Jak dodał, Narodowy Bank Polski na koniec 2025 r. zwiększył udział ETF-ów w ogóle aktywów do 7,4 proc.

ETF to skrót od angielskiego Exchange Traded Fund, czyli funduszu notowanego na giełdzie. Stanowią one pewien rodzaj połączenia akcji oraz konwencjonalnych funduszy inwestycyjnych, konkretne ETF-y zazwyczaj są zarządzane i mogą zawierać akcje, obligacje, czy też inne instrumenty finansowe.

Rynek ETF rozwija się w rekordowym tempie

Polski Instytut Ekonomiczny ocenił, że europejski rynek ETF rozwija się w rekordowym tempie. „Na koniec maja 2026 r. obejmował 2625 funduszy o aktywach wynoszących 2,7 bln euro. Produkty pasywne odpowiadały za 97 proc. rynku, a 76 proc. aktywów przypadało na fundusze akcyjne. W 2025 r. napływy do europejskich ETF osiągnęły rekordowe 326 mld euro” - podali eksperci Instytutu.

Ich zdaniem, rosnąca skala rynku, wysoka płynność i możliwość uzyskania szerokiej, pasywnej ekspozycji sprawiają, że po ETF sięgają już nie tylko inwestorzy prywatni i fundusze, lecz także banki centralne. Mogą one - jak wyjaśnili eksperci - wykorzystać ETF-y w różnych celach: od dywersyfikacji rezerw po interwencje stabilizujące rynek. Przykładowo Czeski Bank Narodowy wymienia fundusze giełdowe wśród instrumentów zarządzania rezerwami, a Bank Korei lokuje część aktywów w ETF obligacji korporacyjnych, choć obie instytucje nie ujawniają osobno wartości tych pozycji.

„Największy portfel zbudował Bank Japonii, który od 2010 r. kupował akcyjne ETF jako instrument polityki pieniężnej. Zgromadzone jednostki miały we wrześniu 2025 r. wartość księgową 37 bln JPY (około 200 mld euro), a ich sprzedaż w zakładanym tempie 330 mld JPY rocznie potrwa ponad sto lat” - podali przedstawiciele Instytutu.

ETF-y są składnikiem rezerw walutowych NBP

Zwrócili jednocześnie uwagę, że ETF-y stały się w dwóch ostatnich latach istotnym składnikiem rezerw walutowych NBP. Bank po raz pierwszy wykazał je w 2023 r., gdy wartość portfela wyniosła 7,9 mld zł. Obejmował on wówczas fundusze akcyjne replikujące indeksy z USA, strefy euro, Wielkiej Brytanii, Kanady i Australii.

„Nowością były jednak same ETF, a nie ekspozycja NBP na giełdy. Już w 2022 r. bank inwestował na tych rynkach poprzez kontrakty equity index futures. Wejście w ETF oznaczało zatem rozszerzenie sposobu budowania ekspozycji akcyjnej: obok instrumentów pochodnych NBP zaczął dysponować jednostkami funduszy indeksowych, ograniczając równocześnie zaangażowanie i obroty w kontraktach terminowych” - wyjaśnili eksperci.

Podali, że na koniec 2025 r. ETF-y stanowiły 7,4 proc. wszystkich aktywów NBP i blisko 12 proc. jego głównych zagranicznych aktywów inwestycyjnych. Ich wartość wzrosła do 79,7 mld złm a od 2025 r. bank centralny inwestuje nie tylko w ETF-y replikujące indeksy akcyjne, ale także w indeksy amerykańskich obligacji korporacyjnych o ratingu inwestycyjnym, rezygnując przy tym z bezpośrednich inwestycji na tym rynku.

„Dywidendy z ETF zwiększyły się z 11,9 mln zł w 2023 r. do blisko 1,4 mld zł w 2025 r., a sprzedaż jednostek przyniosła 2,77 mld zł zrealizowanego wyniku cenowego. Skumulowane dodatnie różnice z wyceny sięgnęły 10,7 mld zł, choć wzrostowi dochodowości towarzyszy większa zmienność – roczne odchylenie standardowe stóp zwrotu akcyjnej części portfela wyniosło 9,1 mld zł. Tym samym ETF zaczynają mieć istotny wpływ zarówno na wynik finansowy, jak i profil ryzyka NBP” - zauważył PIE.

PAP, sek

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje

»» O bieżących wydarzeniach w gospodarce i finansach czytaj tutaj:

Morawiecki: Polska transakcja stulecia

Von der Leyen nabroiła, na Polskę karę zrzucili, a Tusk „PiS, PiS, PiS”

Jakie zawody znikną

»»Polskie rakiety trafiły na Ukrainę – oglądaj „Raport Extra” w telewizji wPolsce24