Czy sąd we wtorek oceni cła Trumpa?

Grenlandia mocno rozgrzewa rynki, ale tak naprawdę w tle tli się coś, co może uderzyć w globalną gospodarkę nie za miesiąc czy za pół roku, ale natychmiast - i to z olbrzymią siłą. Wszystko zależy od  amerykańskiego Sądu Najwyższego.

Sprawa ewentualnej aneksji Grenlandii jest rozciągnięta w czasie, jej historia będzie kręta i jeszcze nie raz zaskoczy inwestorów. Natomiast decyzja Sądu Najwyższego będzie miała skutek natychmiastowy.

Odwlekana decyzja

Chodzi o cła nałożone przez administrację Donalda Trumpa w 2025 roku. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego po tym, jak sądy niższej instancji orzekły, że prezydent USA przekroczył swoje uprawnienia, powołując się na ustawę o międzynarodowych nadzwyczajnych uprawnieniach gospodarczych z 1977 roku (International Emergency Economic Powers Act, IEEPA), aby uzasadnić cła nakładane na poszczególne kraje. Przeciwnicy Trumpa podkreślają, że ustawa nie wspomina wprost o cłach, i że żaden prezydent nigdy nie wykorzystał IEEPA w tym celu.

Rynek spodziewał się, że Sąd Najwyższy podejmie decyzję w tej sprawie najpierw na posiedzeniu w piątek 9 stycznia, potem w środę 14 stycznia. Nic takiego jednak się nie stało. Kolejny termin, kiedy sąd może wydać orzeczenie, to 20 lub 21 stycznia.

Gra na czas

Sprawa ma ogromne znaczenie, więc posiedzenie Sądu Najwyższego są obserwowane z najwyższą uwagą. Na rynku panuje przekonanie, że im dłużej sąd wstrzymuje się z wydaniem decyzji, tym bardziej rosną szanse, że orzeknie on na korzyść prezydenta Trumpa. “Marker Watch” pokazał wyniki bukmacherów, którzy oceniali w zeszłą środę prawdopodobieństwo wygranej Trumpa w sprawie ceł na ponad 30 proc., podczas gdy wcześniej było to niewiele więcej niż 20 proc.

Odwlekanie decyzji przez Sąd Najwyższy jest dla Trumpa dobrym sygnałem, chociaż warto pamiętać, że i tak przeważa opinia, że poniesie on porażkę. Podczas wysłuchania argumentów stron na początku listopada, zarówno sędziowie o poglądach konserwatywnych, jak i liberalnych, zadawali pytania świadczące o sceptycyzmie co do drogi prawnej, jaką wybrał Trump przy ustalaniu ceł.

Co z cłami za Grenlandię?

Sprawa dotyczy ceł wprowadzonych w 2025 roku, w tym 10-proc. cła minimalnego - ogłoszonego w tzw. „Dzień Wyzwolenia”, 2 kwietnia - na prawie wszystkie towary importowane do USA, ceł wzajemnych nakładanych na kraje, które zdaniem administracji stosują nieuczciwe bariery wobec USA, a także ceł karnych, np. związane z walką z przemytem fentanylu (dotyczące Meksyku i Kanady). Spór nie obejmuje starszych ceł na stal i aluminium ani ceł na Chiny, które opierają się na innych podstawach prawnych. Głównym skarżącym w sprawie są prywatne firmy (importerzy) oraz koalicje stanów. Firmy (np. V.O.S. Selections, Learning Resources czy Costco Wholesale Corporation) twierdzą, że musiały zapłacić miliardy dolarów podatku, i chca teraz odzyskać te pieniądze.

Trump bronił swoich ceł i twierdził, że uchylenie ich przez Sąd Najwyższy poważnie zaszkodziłoby gospodarce USA i wprowadziłoby olbrzymi bałagan.

Miałoby to również konsekwencje dla całej polityki celnej amerykańskiej administracji. Według Ośrodka Studiów Wschodnich, podstawą dla ewentualnych ceł wymierzonych w państwa sprzeciwiające się polityce Trumpa wobec Grenlandii będzie najprawdopodobniej IEEPA. Jeżeli Sąd najwyższy zakwestionuje prawo prezydenta do stosowania ustawy w kwestiach taryfowych, planowane w tej formie cła odwetowe nie będą mogły zostać wprowadzone.

Stanisław Koczot, zastępca redaktora naczelnego wGospodarce.pl i „Gazety Bankowej”

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje

»» O bieżących wydarzeniach w gospodarce i finansach czytaj tutaj:

Nadciąga dramatyczny kryzys na rynku pracy

Cały kraj to odczuje! Mercosur uderzy w rynek pracy

Katar otwiera się na polską żywność

»»Bunt przeciw Mercosur w UE – oglądaj „Wiadomości Agro” w telewizji wPolsce24