Konstytucyjny alarm biznesu. Nowelizacja KSC to „wywłaszczenie” przedsiębiorców?

Organizacje przedsiębiorców i izby branżowe skierowały do prezydenta Karola Nawrockiego apel o decyzję, która może zaważyć na przyszłości polskiej gospodarki cyfrowej oraz relacjach państwa z sektorem prywatnym. Jedenaście kluczowych organizacji zrzeszających polski biznes, w tym m.in. Związek Pracodawców Business Centre Club, Federacja Przedsiębiorców Polskich, Polska Izba Handlu, Federacja Przedsiębiorcy.pl i Krajowa Izba Komunikacji Ethernetowej, wystosowało „apel w przedmiocie braku pionowej zgodności z Konstytucją RP norm ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r.”.

Niepokój przedsiębiorców budzi nowelizacja ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa, która pod hasłem walki o suwerenność technologiczną wprowadza mechanizmy kwestionowane przez inwestorów i konstytucjonalistów. Autorzy apelu wprost ostrzegają, że nowe prawo może stać się narzędziem arbitralnego rugowania firm z rynku.

Wywłaszczenie pod płaszczykiem bezpieczeństwa

Największe kontrowersje wzbudza instytucja dostawcy wysokiego ryzyka, określana skrótem DWR. Według sygnatariuszy apelu jej wprowadzenie do polskiego porządku prawnego „będzie prowadziło do faktycznego wywłaszczenia polskich przedsiębiorców korzystających ze sprzętu elektronicznego wskazanego przez Ministra Cyfryzacji z ich własności”.

Co szczególnie dotkliwe, proces ten ma odbywać się „bez jakiegokolwiek odszkodowania, chociażby w postaci subsydiów nakierowanych na pokrycie kosztów związanych z zastąpieniem wycofywanych produktów”. Przedsiębiorcy podkreślają, że mamy do czynienia z nadregulacją, która jest „nadmierną i nieproporcjonalną ingerencją w prawo własności”. Wartość handlowa produktów podlegających przymusowej wymianie drastycznie spadnie, a możliwość ich zbycia zostanie sparaliżowana przez ustawowy zakaz obrotu. Biznes alarmuje, że produkt objęty decyzją o DWR stanie się w istocie „res extra commercium w ramach relacji handlowych pomiędzy przedsiębiorcami”, co uderza w samą istotę prawa własności chronionego przez art. 21 i 64 Konstytucji RP.

Proceduralne pułapki i cenzus majątkowy

Apel szczegółowo analizuje również wady proceduralne nowelizacji, które zdaniem ekspertów czynią z postępowań administracyjnych iluzję sprawiedliwości. Ustawa wprowadza szerokie wyłączenia stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, pozbawiając strony kluczowych gwarancji, takich jak prawo do udziału w przeprowadzaniu dowodów.

Szczególne oburzenie budzi swoisty „cenzus majątkowy” dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Zgodnie z nowymi przepisami do sprawy może przystąpić jedynie przedsiębiorca telekomunikacyjny, który osiągnął przychód co najmniej w wysokości 20 000-krotności przeciętnego wynagrodzenia. Autorzy apelu wskazują, że „skutkiem tego przedsiębiorcy o istotnych, lecz niższych przychodach, mimo że wynik postępowania może nałożyć na nich obowiązek wycofania określonych produktów lub usług ICT zostają pozbawieni możliwości ochrony swoich interesów”. Dodatkowo rygor natychmiastowej wykonalności decyzji sprawia, że nawet późniejsze korzystne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego nie będzie miało znaczenia, gdyż sprzęt zostanie już dawno usunięty na koszt przedsiębiorcy.

Martwe przepisy

Poważnym argumentem podniesionym w piśmie do prezydenta jest uchybienie techniczne, jakiego dopuścił się polski ustawodawca. Polska, jako jedyne państwo w UE, zignorowała obowiązek notyfikacji przepisów technicznych w Komisji Europejskiej, mimo że dołożyły tego starania rynki takie jak Niemcy, Francja czy Hiszpania. Brak notyfikacji prowadzi do tego, że „przepisy te będą wprawdzie obowiązywać, ale nie będą mogły być stosowane”.

Jak czytamy w apelu, takie zaniechanie sprawia, że przyjęte normy będą „w istocie martwe i niestosowalne przez sądy”, co jednak nie zdejmuje z państwa ryzyka odpowiedzialności odszkodowawczej. Każda próba ich egzekwowania może otworzyć drogę do roszczeń przeciwko Skarbowi Państwa, za które „co oczywiste – zapłaci polski podatnik”. Biznes szacuje, że koszty wdrożenia ustawy dla poszczególnych sektorów mogą być liczone w miliardach złotych, przy czym całkowicie pominięto ocenę skutków dla małych i średnich przedsiębiorstw.

»» Co delej z nowelizacją ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa czytaj tutaj:

Najtrudniejsza decyzja prezydenta. „Polski projekt daleko wykracza poza minimalne wymogi NIS2”

Wszystko w rękach prezydenta

Prezydent Karol Nawrocki, podejmując decyzję o podpisaniu lub zawetowaniu nowelizacji ustawy o KSC, stanie zatem przed newralgiczną decyzją dla rodzimych przedsiębiorców i całej polskiej gospodarki. Z jednej strony słyszy rządowe głosy o konieczności wzmocnienia odporności państwa w dobie narastających cyberataków i wojny hybrydowej. Z drugiej strony przedsiębiorcy przypominają, że bezpieczeństwo nie może być pretekstem do niszczenia wolności gospodarczej i naruszania „standardów ochrony wywodzonych zarówno z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, jak i art. 64 Konstytucji RP”.

Środowisko biznesowe prosi o „skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego”, argumentując, że polskie rozwiązanie obejmujące aż 18 sektorów gospodarki i 40 tysięcy podmiotów jest najbardziej restrykcyjne w całej Unii Europejskiej. Dyrektywa NIS2, którą ustawa ma implementować, nie wymaga bowiem wprowadzania terminu „dostawcy wysokiego ryzyka” do krajowego prawa.

Pełna treść apelu dostępna na stronie: https://www.bcc.org.pl/wp-content/uploads/2026-02-03-apel-11-organizacji-przedsiebiorcow-i-pracodawcow-do-prezydenta-rp-1.pdf

(mw)/Zespół wGospodarce.pl

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje

»» O bieżących wydarzeniach w gospodarce i finansach czytaj tutaj:

Dramat na rynku pracy, a rząd Tuska nie reaguje

Nawrocki zaproponował, Bruksela idzie tą samą ścieżką!

Oszuści obchodzą system kaucyjny

»»Wraca Tusk, wraca bezrobocie! – oglądaj w telewizji wPolsce24