Ten nawyk podnosi ryzyko zawału serca. Kto musi uważać?

Spożycie alkoholu nieustannie pozostaje powszechnym elementem życia społecznego, nawet pomimo obserwowanego w ostatnich latach stopniowego spadku konsumpcji w ogólnej populacji. Alkohol najczęściej obecny jest podczas spotkań towarzyskich, uroczystości rodzinnych i równie czesto bywa traktowany jako sposób redukcji napięcia psychicznego. Jednocześnie rośnie liczba danych wskazujących na jego niekorzystny wpływ na zdrowie, w tym na układ sercowo-naczyniowy.

Czego dowiesz się z artykułu?

• Jak spożycie alkoholu wpływa na ryzyko chorób sercowo- naczyniowych.

• Dlaczego negatywne skutki alkoholu są silniejsze u kobiet niż u mężczyzn.

• Jakie ilości alkoholu wiążą się ze wzrostem ryzyka choroby wieńcowej.

• Jakie są pozasercowe konsekwencje zdrowotne spożywania alkoholu.

• Dlaczego nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu.

Kobiety zdecydowanie bardziej narażone

Najnowsze analizy epidemiologiczne obejmujące duże populacje wykazują istotny związek pomiędzy częstym spożyciem alkoholu, a zwiększonym ryzykiem chorób serca. Szczególnie wyraźne efekty obserwuje się u kobiet. W badaniu obejmującym ponad 430 tys. osób oceniano zależność pomiędzy ilością spożywanego alkoholu, a ryzykiem rozwoju choroby wieńcowej. U kobiet deklarujących spożycie ośmiu lub więcej standardowych porcji alkoholu tygodniowo stwierdzono wzrost ryzyka choroby wieńcowej o około 43 proc. w porównaniu z osobami pijącymi sporadycznie. Jeszcze wyższe ryzyko sięgające około 61 proc. dotyczyło kobiet, u których współwystępował epizodyczny wzorzec picia dużych ilości alkoholu w krótkim czasie, czyli tak zwany binge drinking.

Analogiczne zależności zaobserwowano również u mężczyzn, jednak ich nasilenie było wyraźnie mniejsze. W grupie mężczyzn spożywających co najmniej 15 porcji alkoholu tygodniowo ryzyko choroby wieńcowej było wyższe o około 33 proc. w porównaniu z osobami pijącymi umiarkowanie.

Różnice pomiędzy płciami tłumaczy się między innymi odmiennym metabolizmem alkoholu, większą biodostępnością etanolu u kobiet oraz jego szybszym wpływem na ciśnienie tętnicze i stężenie trójglicerydów. Dodatkowo alkohol oddziałuje na gospodarkę hormonalną, co może mieć znaczenie dla funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego.

Nie tylko choroby serca

Negatywne skutki spożycia alkoholu nie ograniczają się wyłącznie do chorób sercowo-naczyniowych. Wskazuję się, iż nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu, a ryzyko zdrowotne rośnie wraz z każdą dodatkową porcją. Alkohol jest czynnikiem zwiększającym ryzyko rozwoju nowotworów, co znalazło potwierdzenie w klasyfikacji Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem, która jednocześnie zalicza go do kancerogenów grupy 1, czyli substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym u ludzi.

Przewlekłe spożycie alkoholu wiąże się również z uszkodzeniem wątroby, w tym rozwojem stłuszczenia, zapalenia i marskości, a także z przewlekłym zapaleniem trzustki. Alkohol wpływa negatywnie na integralność bariery jelitowej, sprzyjając translokacji bakteryjnych produktów i nasileniu ogólnoustrojowych procesów zapalnych. Ponadto osłabia funkcjonowanie układu odpornościowego poprzez hamowanie aktywności leukocytów. Jego działanie obejmuje także sferę zdrowia psychicznego, przyczyniając się do zaburzeń snu, wzrostu poziomu lęku, pogorszenia funkcji poznawczych oraz zwiększonego ryzyka depresji.

FAQ

• Czy umiarkowane picie alkoholu jest bezpieczne dla serca? Nawet niewielkie ilości alkoholu mogą zwiększać ryzyko zdrowotne, a obserwowany wcześniej w przypadku jego wybranych przykładów „efekt ochronny” nie znajduje potwierdzenia w nowszych analizach populacyjnych.

• Dlaczego kobiety są bardziej narażone na negatywne skutki alkoholu? Kobiety metabolizują alkohol inaczej niż mężczyźni, co skutkuje wyższym stężeniem alkoholu we krwi przy tej samej ilości spożycia oraz szybszym wpływem na zmiany parametrów metabolicznych i hormonalnych.

• Czy binge drinking jest szczególnie niebezpieczny? Tak. Spożywanie dużych ilości alkoholu w krótkim czasie wiąże się z wyraźnie wyższym ryzykiem chorób serca i innych powikłań w porównaniu z regularnym, mniejszym spożyciem.

• Czy alkohol zwiększa ryzyko nowotworów? Tak. Alkohol jest uznanym czynnikiem rakotwórczym i zwiększa ryzyko wielu nowotworów, między innymi jamy ustnej, gardła, przełyku, wątroby i piersi.

Podsumowanie: lepiej całkowicie odstawić

Aktualne badania populacyjne jednoznacznie wskazują, że spożycie alkoholu wiąże się ze wzrostem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, przy czym efekt ten jest szczególnie nasilony u kobiet. Alkohol oddziałuje wielokierunkowo na organizm, zwiększając ryzyko chorób metabolicznych, nowotworowych, wątrobowych, zapalnych oraz zaburzeń psychicznych. W świetle dostępnych danych nie można wskazać dawki alkoholu, którą można uznać za bezpieczną ze zdrowotnego punktu widzenia.

Filip Siódmiak

Źródło: American College of Cardiology. Alcohol consumption and coronary heart disease risk: sex-specific associations. Presentation at ACC Scientific Session; 2024.

»» Inne porady dotyczące zdrowia i diety czytaj tutaj:

Nawet mała dawka alkoholu szkodzi bardziej niż dotąd sądzono

Pijesz kolorowe napoje? Uważaj, mogą prowadzić do choroby

Ulubione soki owocowe wcale takie zdrowe nie są

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje