Daszyńska-Muzyczka, Nierada: Wierzymy w tę inicjatywę

O 10-leciu projektu Trójmorza, nowym funduszu inwestycyjnym i… budowaniu mostów z północy na południe mówią w rozmowie z Maciejem Wośko Beata Daszyńska-Muzyczka, była prezes BGK, była ambasador prezydenta RP ds. Inicjatywy Trójmorza, prezes Three Seas Business Council, oraz Paweł Nierada, starszy doradca i współzałożyciel TSBC, były pierwszy wiceprezes BGK.

Maciej Wośko: Minęło 10 lat od powołania Trójmorza – wyjątkowego formatu współpracy państw leżących między Bałtykiem, Morzem Czarnym i Adriatykiem. Chciałbym zatem nieco uporządkować to, co dzieje się wokół tego projektu. Zacznijmy od samego początku – po co w 2015 r. stworzyliśmy Trójmorze?

Beata Daszyńska-Muzyczka: To projekt zainicjowany przez prezydentów Polski i Chorwacji, Andrzeja Dudę i Kolindę Grabar-Kitarović. Wówczas wpisywał się w potrzebę przyspieszenia inwestycji infrastrukturalnych w naszym regionie. Infrastruktura – a mówimy o logistyce, połączeniach drogowych, transporcie – w naszej części Europy w porównaniu z regionem zachodnim wciąż pozostawia wiele do życzenia. I na to najmocniej zwrócono uwagę, jest to przecież podstawa całej gospodarki i przekłada się na tempo rozwoju krajów oraz regionu. Tam, gdzie powstają drogi i kolej, pojawia się biznes, fabryki, zjawiają się inwestorzy.

Dziś mamy w inicjatywie 13 państw, ale jak wielokrotnie pani podkreślała, Trójmorze jest inicjatywą unijną.

B. D-M.: Jest inicjatywą ściśle związaną z Unią Europejską, której uczestnicy są członkami Unii Europejskiej.

Paweł Nierada: To jest cecha Trójmorza, na razie dosyć istotna, fundamentalna i nie spodziewam się istotnych zmian w tym zakresie. Członkostwo w Unii Europejskiej dodaje ten wspólny mianownik wolności przepływu ludzi, towarów, kapitału, a także pewien wspólny kościec, jeżeli chodzi o ramy regulacyjno-prawne. Oczywiście każdy kraj ma własną specyfikę, ale co do zasady poruszamy się w pewnej wspólnej przestrzeni gospodarczo-regulacyjnej i dzięki temu w spójny sposób możemy pochylać się nad współpracą regionalną, która jest esencją całej koncepcji Trójmorza.

Poza tym trzonem 13 państw mamy państwa stowarzyszone, m.in. Ukrainę i Mołdawię. Ukraina jest języczkiem u wagi, bo Trójmorze to jedna z tych inicjatyw, w których Ukraina może uczestniczyć w drodze do UE.

B.D-M.: Ukraina dołączyła do inicjatywy jako stowarzyszone państwo uczestniczące w 2022 r. na szczycie w Rydze, który odbywał się tuż po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny. Był to pierwszy – także symboliczny – wyraz solidarności wszystkich 12 wtedy państw z Ukrainą.

Wschodnia flanka stała się istotna nie tylko biznesowo.

Przypomnę tylko, że projektowanie korytarza transportowego Via Carpatia nie zaczęło się przecież, kiedy powstało Trójmorze. Natomiast tej trasy nigdy nie było na liście dróg strategicznych UE. Stała się strategiczną osią wpisaną w korytarzach Ten-T (transeuropejska sieć transportowa) dopiero w grudniu 2022 r., po wybuchu wojny na Ukrainie. To pokazuje, że Komisja Europejska nie traktowała korytarzy logistyczno-transportowych na osi północ–południe w naszym regionie jako strategicznych dla Unii, mimo że ta trasa ciągnie się wzdłuż całej wschodniej granicy. To jest widoczny efekt ówczesnych działań Trójmorza.

To nieco uzasadnia moje kolejne pytanie. Czy nie jest tak, że z projektu infrastrukturalnego, inicjatywy bardzo mocno związanej z budową połączeń transportowych, Trójmorze zmienia się w projekt geopolityczny? Porozumieniem państw, które w przyszłości może stać się pewną przeciwwagą dla tzw. starej Unii?

P.N.: Wydaje mi się, że trudno mówić o jakiejś przeciwwadze, bo to nie jest „przeciw”. W tym roku Polska dołącza do G20. Idąc tropem stricte matematycznym, rachunkowym, jeżeli zsumujemy PKB wszystkich 13 krajów Trójmorza, lądujemy na poziomie krajów G7.

Maciej Wośko, tygodnik „Sieci”

Cały artykuł dostępny dla subskrybentów tygodnika „Sieci”: WYWIAD. Beata Daszyńska-Muzyczka, Paweł Nierada: Wierzymy w tę inicjatywę. Ona ma szansę, aby bardzo się rozwinąć