Opinie

NBP / autor: fot. Fratria
NBP / autor: fot. Fratria

Warto poszerzyć narzędzia działania NBP w walce z koronawirusem

Eryk Łon

Eryk Łon

prof. nadzw katedry Finansów Publicznych, Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu oraz członek Rady Polityki Pieniężnej

  • Opublikowano · 30 marca 2020, 08:21

  • 3
  • Tagi: bank banki gospodarka NBP
  • Powiększ tekst

Warto wzmocnić oddziaływanie NBP na polską gospodarkę

Paradoksalnie obecna trudna sytuacja gospodarcza związana z epidemią koronawirusa może być szansą na wzrost znaczenia naszego banku centralnego w gospodarce. Warto wzmocnić siłę oddziaływania NBP na polską gospodarkę i poszerzyć kompetencje jego działania. Chodzi mi głównie o wzbogacenie instrumentów polityki pieniężnej naszego banku centralnego i stworzenie warunków do szybszego pomnażania rezerw walutowych naszego kraju. Celem tych działań byłoby zwiększenie wielkości aktywów NBP tak aby nasz bank centralny stał się w stosunkowo krótkim czasie potężną instytucją finansową, która byłaby ogromnym wsparciem dla polskiej gospodarki, zwłaszcza w okresie spowolnienia koniunktury czy kryzysu. Chciałbym, aby polski bank centralny był tak potężną instytucją finansową, aby mógł rywalizować z innymi największymi bankami centralnymi świata i być „potężną tarczą” dla polskiej gospodarki budzącą respekt i bojaźń instytucji międzynarodowych.

Suwerenność monetarna kamieniem węgielnym niepodległości Polski

Suwerenność monetarna, czyli posiadanie przez Polskę własnego pieniądza i krajowej polityki pieniężnej to ogromny atut polskiej gospodarki. Polska powinna mieć pełną suwerenność monetarną. Uważam, że powinno się całkowicie zlikwidować kompetencje organów unijnych w zakresie ingerowania w politykę pieniężną prowadzoną przez Polskę. Organy unijne same powinny zrozumieć raz na zawsze, że nie oczekuje się od nich niczego innego poza nieingerowaniem w charakter polskiej polityki pieniężnej. Mamy własną walutę – złotego i sami powinniśmy mieć prawo decydować o sposobie funkcjonowania NBP.

Należy poszerzyć możliwość skupu aktywów NBP na rynkach finansowych

Skup polskich obligacji skarbowych przez NBP jest działaniem, którego prowadzenie wymaga szczególnej dyskrecji, co do faktycznych celów prowadzonych operacji. Dokonywanie operacji repo powinno być dopasowane do aktualnego stanu przewidywań dotyczących podstawowych parametrów makroekonomicznych w naszym kraju. Należy zachować elastyczność w tej sprawie. Poza tym należy rozważyć skup obligacji korporacyjnych, akcji spółek oraz jednostek funduszy inwestycyjnych TFI lokujących zgromadzone środki w tego typu aktywa. Warto wprowadzać głównie takie działania, które będą skłaniać banki komercyjne do poszerzania akcji kredytowej, szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorstw, gdyż przedsiębiorstwa te utrzymują znaczną część miejsc pracy w Polsce. Jeżeli banki komercyjne nie będą chciały zwiększyć akcji kredytowej po obniżce rezerw obowiązkowych warto pomyśleć o innych instrumentach, które je do tego mogą skłonić. W odniesieniu do opisanej sytuacji uważam, że NBP powinien mieć prawo do kupowania obligacji skarbowych także na rynku pierwotnym. W ogóle uważam, że polski bank centralny powinien mieć prawo do kupowania na rynku pierwotnym także obligacji korporacyjnych oraz akcji spółek. Warto bowiem zapewnić Narodowemu Bankowi Polskiemu jeszcze większą niż obecnie swobodę działania w zakresie faktycznych celów polskiej polityki pieniężnej.

Obecna polityka pieniężna NBP powinna być elastyczna

Nie można wykluczyć kolejnej obniżki stóp procentowych. Nie jest to jednak przesądzone. Trzeba działać elastycznie. Ważne jest to, aby działać wielokierunkowo i obok obniżki stóp procentowych stosować takie instrumenty, które będą skłaniać banki komercyjne do powiększenia akcji kredytowej, szczególnie dla tych przedsiębiorstw, które utrzymają miejsca pracy. Uważam, że ewentualna obniżka stóp procentowych jeżeli miałaby nastąpić powinna być dokonana z innych powodów niż obecny kurs złotego. Jeżeli zaś interes polskiej gospodarki będzie tego wymagał to trzeba zachować elastyczność i nie mówić z góry, że czegoś NBP na pewno nie zrobi. Kurs złotego jest korzystny dla polskiego eksportu. Nasi specjaliści z NBP przeprowadzający tzw. Szybki Monitoring badają regularnie graniczny kurs opłacalności eksportu.

Komentarze