Podatek dla bezdzietnych. W Polsce on już funkcjonuje

W Polsce obecnie nie funkcjonuje formalny „podatek od bezdzietności”, natomiast w Niemczech funkcjonuje rozwiązanie potocznie określane jako „bykowe”. W Polsce osoby bezdzietne uczestniczą w finansowaniu systemu publicznego poprzez płacone podatki i składki, z których finansowane są również świadczenia skierowane do rodzin z dziećmi. Jednocześnie państwo prowadzi politykę wspierania rodzicielstwa poprzez liczne preferencje podatkowe. W Niemczech natomiast osoby bezdzietne, które spełniają określone kryteria, opłacają wyższą składkę na obowiązkowe ubezpieczenie pielęgnacyjne niż osoby posiadające dzieci. W Polsce co jakiś czas pojawiają się propozycje wprowadzenia podobnych mechanizmów zwiększających obciążenia finansowe osób niemających potomstwa. Dyskusja ta budzi liczne kontrowersje, ponieważ dotyka fundamentalnych kwestii związanych z indywidualnymi wyborami życiowymi, wolnością jednostki, niezależnymi przyczynami braku potomstwa oraz kwestią potencjalnego karania za określone wybory życiowe.

Bezżenność i bezdzietność nie zawsze wynikają z braku odpowiedzialności społecznej, lecz mogą być świadomym wyborem, sytuacją życiową lub konsekwencją indywidualnych okoliczności. W Biblii istnieje uznanie dla osób żyjących poza małżeństwem — w Ewangelii św. Mateusza Jezus wskazuje, że nie każdy człowiek jest powołany do małżeństwa: „Nie wszyscy to pojmują, lecz tylko ci, którym to jest dane” (Mt 19,11). Oznacza to, że bezżenność sama w sobie nie jest traktowana jako coś godnego potępienia, ale jako wybór.

Jednocześnie w przestrzeni publicznej pojawiają się głosy postulujące większe obciążenie osób bezdzietnych. Przykładem jest wypowiedź Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej oraz przewodniczącej Polski 2050.

Bezdzietne kobiety powinny pracować do 65 lat - mówi Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz i zaskakuje koalicjantów

Karanie finansowe osób bezdzietnych może prowadzić do dyskryminacji osób, które z różnych powodów nie mają potomstwa.

Wspieranie rodzin w Polsce

Obecny system podatkowo-transferowy w Polsce w znacznym stopniu wspiera rodziny z dziećmi. Według danych OECD Polska należy do krajów rozwiniętych, w których różnica w obciążeniach podatkowych między osobami samotnymi a rodzinami z dziećmi jest jedną z najwyższych. Oznacza to, że rodziny korzystają z szeregu instrumentów podatkowych i świadczeń publicznych.

Do najważniejszych preferencji podatkowo-transferowych dla rodzin należą:

Świadczenie wychowawcze „800+” — comiesięczne wsparcie w wysokości 800 zł na każde dziecko do ukończenia 18. roku życia, niezależne od dochodu rodziny.

Ulga na dzieci w podatku PIT — możliwość odliczenia od podatku określonych kwot związanych z wychowywaniem dzieci.

Wspólne rozliczenie małżonków — mechanizm umożliwiający małżeństwom wspólne rozliczenie podatku. Jest on szczególnie korzystny w sytuacji znacznych różnic w dochodach małżonków, np. gdy jedna osoba osiąga wysokie zarobki, a druga ma niski dochód lub pozostaje poza rynkiem pracy.

Preferencje dla rodziców małych dzieci — wcześniej obejmowały m.in. Rodzinny Kapitał Opiekuńczy, w ramach którego można było otrzymać do 12 tys. zł na drugie i kolejne dziecko w wieku od 12. do 35. miesiąca życia.

Dodatkowe obciążenia osób bezdzietnych w Niemczech

W Niemczech od 2005 r. funkcjonuje dodatkowa składka dla osób bezdzietnych na ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne (Pflegeversicherung). Nie jest to klasyczny podatek od bezdzietności, lecz wyższa obowiązkowa składka przeznaczona na finansowanie systemu opieki długoterminowej.

Osoby powyżej 23. roku życia, które nie mają dzieci, płacą składkę wyższą niż rodzice. Od 1 lipca 2023 r. różnica wynosi 0,6 punktu procentowego.

Środki te przeznaczane są na finansowanie systemu opieki nad osobami niesamodzielnymi, w tym domów opieki oraz świadczeń związanych z długoterminową opieką.

Jest to przykład polityki, w której państwo różnicuje obciążenia obywateli ze względu na posiadanie dzieci, argumentując to koniecznością zapewnienia stabilności systemu zabezpieczenia społecznego.

next, interia, dw, jb

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje

»» O bieżących wydarzeniach w gospodarce i finansach czytaj tutaj:

Katastrofa w podatkach! Domański wszędzie pod kreską

Polacy wkurzeni na Tuska w sprawie cen paliw

PMI przemysłu ciągle dołuje

»»Nadzieje na pokój i tańszą ropę – oglądaj „Piątkę wGospodarce” w telewizji wPolsce24