Sankcje czyli nowa odsłona wojny USA z Iranem

Nie ma szoku na rynku naftowym po tym, jak władze Stanów Zjednoczonych ogłosiły nowy pakiet sankcji antyirańskich. Choć rząd w Teheranie zdaje się zbytnio nimi nie martwić, to jednak kluczowa będzie postawa jego partnerów – zwłaszcza potężnych Chin.

Po tym, jak przez ostatnie dwa miesiące nie udało się przedstawicielom USA i Iranu osiągnąć porozumienia, które miało przywrócić żeglugę z newralgicznej dla świata Cieśninie Ormuz, prezydent Donald Trump zapowiedział silne uderzenie w gospodarkę Iranu. A szczegóły ogłosił wczoraj wieczorem Sekretarz Skarbu Scott Bessent, o czym szeroko informują światowe i amerykańskie media. To operacja „Gospodarcze Wygnanie” a w praktyce zapowiedź sankcji wtórnych wobec firm współpracujących z Iranem. I są bardzo poważne - mają bowiem zostać wykluczone z amerykańskiego systemu finansowego, a na początek obejmują kilkadziesiąt osób, podmiotów oraz statków. (Chodzi o tzw. flotę cieni – jednostek, które transportują irańską ropę.)

Rozpoczynamy atak ekonomiczny na irańskie powiązania finansowe na całym świecie –

zapowiedział Sekretarz Skarbu, cytowany m.in. przez CNBC.

Ponadto nowe sankcje uderzają w irańskie sektory aktywów cyfrowych, technologii, złota, lotnictwa i żeglugi, zaś Departament Skarbu zyskał możliwość nakładania sankcji na podmioty zagraniczne działające w tych sektorach. (Bo już wcześniej Amerykanie obłożyli sankcjami irański sektor finansowy, naftowy i petrochemiczny. )

Ale – jak wynika z informacji agencji Reuters - na liście sankcyjnej nie ma żadnej z głównych chińskich instytucji finansowych, o który wiadomo nieoficjalnie, że pomagają Iranowi handlować ropą. Nie ma też koncernów powiązanych z władzami w  Pekinie, które odbierają ten surowiec. Zaś analitycy wskazują, że amerykańska Administracja nie chce narażać się na chiński odwet.

Natomiast sekretarz Bessent poinformował, ze prezydent Trump kontaktuje się bezpośrednio ze światowymi przywódcami w sprawie zaprzestania współpracy z Iranem. I zapowiedział, że  Stany Zjednoczone prześlą poszczególnym krajom harmonogramy dotyczące „zamknięcia zidentyfikowanych przez nas działań”, czyli w praktyce wprowadzenia sankcji wtórnych. Reakcja na amerykańskie sankcje w Teheranie była taka, jakiej należało się spodziewać. Minister finansów Ali Madanizadeh zapewnił, że kraj jest przygotowany i sobie z nimi poradzi. I dodał, że choć „wrogowie zamierzają przeprowadzić na nas atak terrorystyczny o charakterze ekonomicznym”, to Iran ma „narzędzia” i wie, „jak grać w tę grę”. Ale też media informują o wysłannikach Pakistanu i Omanu, którzy przyjeżdżają na rozmowy do Teheranu.

Trudno przewidzieć, czy amerykańskie sankcje odniosą pożądany skutek. I czy Teheran ugnie się pod presją i zdecyduje zawrzeć porozumienie z Waszyngtonem. A to jest klucz do otwarcia Cieśniny Ormuz, której blokada uderza tak samo eksporterów ropy z Bliskiego Wschodu z Arabią Saudyjską na czele jak importerów - tak w Azji jak Europie, którzy musza płacić coraz wyższa cenę.

Na ogłoszenie sankcji przez USA rynki naftowe zareagowały spokojnie – ropa tylko minimalnie tanieje, ale nadal baryłka Brent, będąca wyznacznikiem cen dla Europy, kosztuje ponad 91 dolarów. Nadziei na szybki spadek cen paliw nie widać więc.

Agnieszka Łakoma