Wielka misja w Cieśninie Ormuz?

Gdy Donald Trump zapowiada rychły sukces negocjacji pokojowych z władzami Iranu, europejscy liderzy najwyraźniej mają wątpliwości i zwołują wielki wirtualny szczyt przywódców. Emmanuel Macron, Keir Starmer i Friedrich Merz liczą, że doprowadzą do trwałego otwarcia Cieśniny Ormuz – najważniejszego szlaku eksportu surowców z Bliskiego Wschodu.

Prezydent USA ma nadzieję, że porozumienie z Teheranem zostanie wkrótce osiągnięte, a rozmowy mogą się odbyć już w ten weekend. A wczoraj mówił na spotkaniu w Las Vegas (według informacji światowych mediów) , że „wojna w Iranie przebiega pomyślnie” i „powinna wkrótce się zakończyć”.

Dziś jednak to Paryż ma być „centrum świata”, bo – choć bezpośrednio na szczycie w sprawie pokoju na Bliskim Wschodzie i szczególnie bezpieczeństwa żeglugi przez Cieśninę Ormuz – uczestniczyć będą wraz z prezydentem Francji premier Wielkiej Brytanii i kanclerz Niemiec, to jednak „na łączach ma być ponad 30 przywódców innych krajów. A tematem głównym ma być wznowienie bezpiecznych transportów przez Cieśninę, którą zablokował najpierw Iran (w odwecie za taki izraelsko-amerykańskie) a teraz także USA (by Iran nie mógł eksportować swojej ropy).

Zdaniem premiera Starmera, które cytują świtowe media, „bezwarunkowe i natychmiastowe ponowne otwarcie Cieśniny jest globalną odpowiedzialnością”, dlatego trzeba działać, „aby przywrócić swobodny przepływ energii i handlu na świecie”. Natomiast w oświadczeniu poprzedzającym spotkanie, szef brytyjskiego rządu informował o planie powołania międzynarodowej misji o charakterze obronnym w celu ponownego otwarcia cieśniny, a ma polegać na rozmieszczeniu połączonych sił wojskowych zainteresowanych i chętnych krajów, gdy tylko pozwolą na to warunki.

Choć cel szczytu paryskiego jest jasny i świadczy o tym, że wiele krajów ma już dość kryzysu naftowego, wywołanego wojną na Bliskim Wschodzie, a droga ropa uderza w światową gospodarkę, to jednak nie ma żadnej pewności, że zakończy się sukcesem. Zwłaszcza ze najbardziej zainteresowani czyli przedstawiciele amerykańskiej Administracji i władz irańskich nie biorą w nim udziału.

Portal ABC News powołując się na źródła w Paryżu wskazuje, że każdy z zainteresowanych krajów mógłby wspierać bezpieczeństwo żeglugi „według swoich możliwości” ale już po trwałym zawieszeniu broni. A jeden z urzędników mówił, że „najważniejsze, by operatorzy statków dysponowali wszelkimi dostępnymi środkami, aby mieć pewność, że ich jednostki nie zostaną trafione, jeśli przepłyną przez cieśninę”. A to może wymagać m.in. „udostępnienia danych wywiadowczych, zdolności do rozminowywania, czy eskorty wojskowej”.

W wypowiedzi dla CNN Grégoire Roos, dyrektor ds. Europy, Rosji i Eurazji w Chatham House, wskazała, że aby misja zakończyła się sukcesem, musi spełnić trzy warunki: Stany Zjednoczone muszą ją poprzeć, branża żeglugowa i państwa Zatoki Perskiej muszą się z tym pogodzić, a Iran nie może się temu sprzeciwić.

Jak dotąd nie ma żadnej pewności, że te warunki zostaną spełnione.

Agnieszka Łakoma