Dług państwa wystrzelił

Ten rok nie zaczął się dla budżetu dobrze. Zadłużenie Skarbu Państwa na koniec stycznia wzrosło o  46,4 mld zł, czyli o 2,4 proc. w porównaniu z grudniem zeszłego roku, do ok. 1 bln 998,3 mld zł.

Deficyt budżetowy wyniósł w styczniu 3,7 mld zł. W tym samym miesiącu zeszłego roku deficyt był porównywalny (3,2 mld zł), ale w poprzednich trzech latach - jak piszą analitycy ING - mieliśmy w tym czasie wyraźne nadwyżki: np. w 2024 r. było to 13,7 mld zł, 11,2 mld zł w 2023 roku i 22,3 mld zł w 2022 roku.

2 biliony coraz bliżej

Styczeń to nie wyjątek, gdy gdyż fatalnie wyglądał już zeszły rok. Z danych opublikowanego przez Ministerstwo Finansów wynika, że na koniec grudnia 2025 zadłużenie Skarbu Państwa sięgnęło 1 951,9 mld zł, co oznacza wzrost o 322,6 mld zł w porównaniu z końcem 2024 r. W samym grudniu dług zwiększył się o 43,1 mld zł.

Jak ministerstwo tłumaczy rosnące w błyskawicznym tempie zadłużenie? Przede wszystkim potrzebą zaspokojenia potrzeb pożyczkowych budżetu.

Od początku 2025 r. zadłużenie krajowe Skarbu państwa zwiększyło sie o 301 mld zł, natomiast zadłużenie nominowane w walutach obcych - o 21,6 mld zł. Skarb Państwa czerpie pełnymi garściami z polskiego sektora bankowego, który jest jego głównym pożyczkodawcą. Od początku 2025 r. dług krajowy Skarbu Państwa w  posiadaniu krajowego sektora bankowego zwiększył się o 161,4 mld zł, krajowego sektora pozabankowego - o 113,8 mld zł, a inwestorzy zagranicznych - o 25,8 mld zł.

KNF ostrzega

Na rosnące zadłużenie Skarbu państwa w krajowych bankach zwrócił uwagę szef KNF, Jacek Jastrzębski podczas zakończonego w ubiegłym tygodniu Forum Bankowego.

Ryzyko, obecnie umiarkowane, związane z rosnącym udziałem obligacji skarbowych w bilansach banków jest przedmiotem zainteresowania Komisji Nadzoru Finansowego - powiedział przewodniczący KNF.

Jak pisaliśmy na łamach portalu wGospodarce.pl, Jastrzębski ostrzega przed sytuacją, w której banki lokują zbyt dużo kapitału w pożyczanie państwu. Przewodniczący KNF mówił, że nadzór będzie poddawał tę tendencję “szczególnie uważnej obserwacji”.

Problem, o którym mówi Jastrzębski, dotyczy tzw. pętli zagłady (doom loop). Polega ona na eskalacji problemów finansowych, w jakie pakuje się państwo, i przeniesienia ich na cały sektor bankowy. Mechanizm jest stosunkowo prosty: jeśli bank ma zbyt dużo obligacji państwa, staje się od niego całkowicie zależny - jeśli państwo ma kłopoty finansowe, wartość obligacji spada. Skoro obligacje tracą na wartości, bank traci swój majątek. Jeśli bank traci majątek, staje się mniej bezpieczny dla depozytariuszy.

Stanisław Koczot