Rząd tnie budżet na badania. Dłuższe kolejki, drożej, bez diagnozy

W budżecie NFZ na 2026 wynoszącym 221 mld zł jest luka sięgająca według ostatnich szacunków 18 mld zł. Od 1 kwietnia NFZ ograniczył finansowanie badań diagnostycznych, co w 2026 r. ma przynieść 625 mln zł oszczędności. Jakie konsekwencje będą miały te decyzje dla pacjentów?.

W 2026 roku Fundusz Zdrowia zmaga się z poważnym deficytem sięgającym 18 miliardów złotych w swoim budżecie, który wynosi 221 miliardów złotych. Na skutek tego deficytu pacjenci mogą odczuć liczne ograniczenia, które wpłyną na dostępność do niektórych świadczeń zdrowotnych. Od 1 kwietnia 2026 roku NFZ rozpoczął ograniczenie finansowania niektórych badań diagnostycznych, które mają przynieść oszczędności rzędu 625 milionów złotych.

Zamiast 800–900 rezonansów magnetycznych miesięcznie – tylko 100. Szpital Powiatowy w Puławach, by się nie zadłużać, tak jak inne placówki w Polsce po wprowadzeniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia limitów na badania znacząco ogranicza przyjęcia - pisze na swoim profilu na X Janusz Piechociński.

Od kwietnia weszło w życie zarządzenie prezesa NFZ wprowadzające ograniczenia w płatnościach za badania diagnostyczne – chodzi o kolonoskopię, gastroskopię, rezonans magnetyczny i tomografię komputerową. Badania wykonane powyżej limitu zawartego w kontrakcie z płatnikiem nie będą już opłacane w całości, a jedynie – w zależności od badania – w 50 lub 60 proc. - dodaje.

W efekcie placówki już ograniczają liczbę badań, by się nie zadłużać - podsumowuje.

Ograniczenia w diagnostyce – mniejsza dostępność badań

Pierwszym obszarem, w którym pacjenci odczują skutki oszczędności, jest diagnostyka. Ograniczenia w finansowaniu mogą oznaczać dłuższe oczekiwanie na niektóre badania, a także mniejszą liczbę dostępnych usług. Co więcej, niektóre badania, które wcześniej były finansowane przez NFZ, mogą zostać przeniesione na pacjentów, którzy będą zmuszeni pokrywać koszty z własnej kieszeni. W szczególności dotyczy to tych badań, które są mniej pilne, ale kluczowe dla wczesnego wykrywania chorób, jak np. badania diagnostyczne w ramach programów przesiewowych.

Zmniejszenie dostępności świadczeń w szpitalach

Długotrwały deficyt w budżecie NFZ będzie miał również wpływ na funkcjonowanie szpitali. Będzie to oznaczać mniejsze środki przeznaczone na finansowanie hospitalizacji, co w praktyce może oznaczać ograniczenie liczby przyjęć, a także konieczność cięcia liczby łóżek w niektórych placówkach. W szpitalach specjalistycznych, w szczególności tych, które wymagają drogich procedur i nowoczesnego sprzętu, pacjenci mogą spotkać się z długimi kolejkami i opóźnieniami w dostępie do leczenia.

Długotrwałe kolejki do specjalistów

Pacjenci mogą napotkać jeszcze dłuższe kolejki do specjalistów, co szczególnie dotknie osoby wymagające leczenia w trybie pilnym, ale również tych, którzy czekają na rutynowe badania lub konsultacje. Wzrost liczby pacjentów i ograniczenia w budżecie spowodują, że czekanie na wizytę u lekarza może stać się jeszcze bardziej czasochłonne.

Wzrost kosztów prywatnej opieki

W wyniku ograniczeń w publicznym systemie zdrowia, pacjenci, którzy nie będą w stanie doczekać się na publiczną pomoc, mogą być zmuszeni do korzystania z prywatnej opieki medycznej, której ceny mogą wzrosnąć. Zmniejszenie finansowania publicznego i wzrost kosztów operacji na rynku prywatnym mogą sprawić, że wielu pacjentów stanie przed koniecznością ponoszenia wyższych kosztów leczenia. W szczególności osoby z przewlekłymi chorobami, które muszą regularnie korzystać z usług specjalistów, będą zmuszone do coraz częstszych wizyt w prywatnych placówkach.

Opóźnienia w realizacji inwestycji w opiekę długoterminową

Choć Fundusz Zdrowia zapewnia, że zabezpieczono środki na dodatkowe łóżka w opiece długoterminowej, brak odpowiednich środków na sfinansowanie świadczeń w tym sektorze również może stać się problemem. Zgodnie z planami Krajowego Planu Odbudowy, ma zostać zwiększona liczba łóżek w placówkach długoterminowej opieki, ale ze względu na trudności w finansowaniu, niektóre inwestycje mogą zostać opóźnione. W praktyce oznacza to, że pacjenci wymagający stałej opieki mogą spotkać się z długimi czasami oczekiwania na wolne miejsca w takich placówkach.

pap, jb