Kiedy lepiej nie karmić piersią?

Mleko kobiece to optymalny, fizjologicznie dostosowany pokarm dla noworodków i niemowląt, dostarczający nie tylko składników odżywczych, lecz także licznych związków bioaktywnych wspierających rozwój układu immunologicznego i pokarmowego. Mimo licznych korzyści zdrowotnych, istnieją jednak określone sytuacje, w których karmienie piersią jest przeciwwskazane lub wymaga czasowego ograniczenia. Decyzja o jego kontynuacji powinna być jednak każdorazowo podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu zdrowia matki i dziecka.

Czego dowiesz się z artykułu?

• Jakie choroby matki stanowią przeciwwskazanie do karmienia piersią.

• Czy zakażenia wirusowe zawsze wykluczają karmienie piersią.

• W jakich sytuacjach możliwe jest czasowe przerwanie i powrót do karmienia.

• Jakie choroby metaboliczne dziecka wpływają na sposób jego żywienia.

Przeciwwskazania związane ze stanem zdrowia matki

Do najważniejszych sytuacji uniemożliwiających karmienie piersią należą aktywne uzależnienie od substancji psychoaktywnych, takich jak narkotyki, oraz zakażenie wirusem HIV, ze względu na ryzyko transmisji wirusa drogą pokarmową. Istotnym czynnikiem ograniczającym jest także stosowanie leków przeciwwskazanych w okresie laktacji, szczególnie w przebiegu chorób przewlekłych, gdzie substancje czynne mogą przenikać do mleka i wywierać niekorzystny wpływ na organizm dziecka.

Karmienie piersią jest też przeciwwskazane w przypadku nieleczonej gruźlicy ze względu na ryzyko zakażenia noworodka drogą kropelkową. Podobnie, ciężkie zaburzenia psychiczne mogą ograniczać zdolność matki do bezpiecznego karmienia i opieki nad dzieckiem. W przypadku chorób nowotworowych w trakcie leczenia cytostatykami karmienie piersią jest zazwyczaj przeciwwskazane, jednak w wybranych sytuacjach możliwe jest jego czasowe wznowienie pomiędzy cyklami terapii, co wymaga ścisłej konsultacji lekarskiej.

Zakażenie cytomegalowirusem (CMV) stanowi przeciwwskazanie do karmienia piersią głównie w przypadku wcześniaków, u których istnieje zwiększone ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji. U noworodków donoszonych karmienie piersią jest zazwyczaj uznawane za bezpieczne. Dodatkowo, obecność zakaźnych zmian skórnych w obrębie brodawek sutkowych wymaga czasowego wstrzymania karmienia z zajętej piersi. W przypadku zmian obustronnych zaleca się odciąganie i usuwanie pokarmu do czasu wyleczenia zmian, a następnie powrót do karmienia naturalnego.

Przeciwwskazania związane ze stanem zdrowia dziecka

Niektóre wrodzone choroby metaboliczne u dziecka stanowią bezwzględne lub względne przeciwwskazanie do karmienia piersią. Klasycznym przykładem jest galaktozemia, w której niemowlę nie może metabolizować galaktozy, czyli składnika laktozy obecnej w mleku kobiecym. W takim przypadku konieczne jest zastosowanie specjalistycznych preparatów mlekozastępczych pozbawionych tego cukru.

Wrodzona nietolerancja laktozy jest schorzeniem bardzo rzadkim, jednak również wyklucza możliwość karmienia piersią. W przypadku fenyloketonurii postępowanie jest bardziej złożone. Do czasu potwierdzenia diagnozy zaleca się kontynuację karmienia piersią, natomiast po jej ustaleniu wprowadza się dietę mieszaną, obejmującą mleko matki oraz specjalistyczne preparaty niskofenyloalaninowe. Proporcje tych składników ustalane są indywidualnie przez zespół terapeutyczny.

FAQ

• Czy każda choroba matki wyklucza karmienie piersią? Nie. Większość chorób nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania, a decyzja zależy od rodzaju schorzenia i stosowanego leczenia.

• Czy można karmić piersią podczas leczenia nowotworowego? Zazwyczaj nie w trakcie chemioterapii, ale w niektórych przypadkach możliwe jest karmienie pomiędzy cyklami leczenia po konsultacji z lekarzem.

• Czy cytomegalia zawsze wyklucza karmienie piersią? Nie. Przeciwwskazanie dotyczy głównie wcześniaków. Udzieci donoszonych karmienie jest zazwyczaj bezpieczne.

• Dlaczego galaktozemia wyklucza karmienie piersią? Ponieważ mleko kobiece zawiera laktozę, której składnikiem jest galaktoza, niemetabolizowana przez chore dziecko.

• Czy fenyloketonuria oznacza całkowity zakaz karmienia piersią? Nie. Zwykle stosuje się dietę mieszaną, łącząc mleko matki ze specjalistycznym preparatem.

• Co zrobić w przypadku zmian zakaźnych na brodawkach sutkowych? Należy czasowo wstrzymać karmienie z zajętej piersi i wrócić do niego po wyleczeniu.

Podsumowanie

Współczesna wiedza wskazuje, że liczba bezwzględnych przeciwwskazań do karmienia piersią jest ograniczona. W wielu przypadkach możliwe jest jego kontynuowanie przy odpowiednim nadzorze medycznym i modyfikacji samego postępowania. Z tego względu decyzja o rezygnacji z karmienia piersią nie powinna być podejmowana pochopnie, lecz opierać się na rzetelnej ocenie klinicznej oraz aktualnych wytycznych.

Filip Siódmiak

»» Inne porady dotyczące zdrowia i diety czytaj tutaj:

Moda na dietę bezlaktozową – czy to się opłaca?

Mleko pasteryzowane, UHT, a może „Bez laktozy”?

Skyr, kvarg czy może jogurt naturalny – co wybrać?

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje