Napoje, które zamiast nawadniać, odwadniają

W okresie wysokich, letnich temperatur utrzymanie prawidłowego stanu nawodnienia organizmu staje się kwestią kluczową dla zachowania prawidłowej homeostazy gospodarki wodno-elektrolitowej oraz zapobiegania jej ewentualnym negatywnym konsekwencjom, takim jak odwodnienie czy w poważniejszych przypadkach nawet udar cieplny.

W warunkach podwyższonej temperatury otoczenia dochodzi do wzmożonej utraty wody przez skórę w wyniku procesu pocenia, co znacząco zwiększa zapotrzebowanie na organizmu na płyny. Osoby dorosłe powinny w takich okolicznościach spożywać około 2–2,5 litra wody dziennie, a w przypadku upałów bądź wzmożonej aktywności fizycznej – nawet 3–4 litry płynów na dobę.

Czego unikać w czasie upałów?

• Alkohol - spożywanie napojów alkoholowych w warunkach wysokiej temperatury jest szczególnie niekorzystne z uwagi na ich działanie odwadniające oraz moczopędne. Zawarty w alkoholu etanol zwiększa diurezę poprzez zahamowanie wydzielania wazopresyny, czyli hormonu antydiuretycznego, skutkującego zwiększoną utratą wody z organizmu. Ponadto alkohol nasila pocenie, zaburza termoregulację oraz wpływa negatywnie na percepcję objawów odwodnienia, tym samym mogąc prowadzić do pogorszenia stanu ogólnego, również do rozwoju udaru cieplnego.

• Kawa i herbata - kofeina obecna w kawie, a także teina zawarta w herbacie, głównie czarnej i czerwonej, wykazują działanie diuretyczne, szczególnie u osób o niskiej tolerancji lub spożywających je okazjonalnie. Działanie to może nasilać utratę wody i elektrolitów, co w warunkach upału jest zjawiskiem niepożądanym. U osób regularnie spożywających kofeinę efekt ten może być mniej nasilony, jednak w dalszym ciągu zaleca się ograniczenie spożycia napojów zawierających kofeinę podczas wysokich temperatur. Jeśli rezygnacja z kawy nie jest możliwa, zaleca się równoczesne spożycie dodatkowej ilości wody – przynajmniej jednej szklanki na każdą porcję kawy – w celu uzupełnienia płynów.

• Słodzone napoje gazowane – spożycie napojów gazowanych zawierających wysokie stężenia cukrów prostych, w tym przede wszystkim syropu glukozowo-fruktozowego, mimo iż na pierwszy rzut oka mogących wydawać się idealnym rozwiązaniem, szczególnie schłodzonych, nie jest jednak najlepszym i optymalnym rozwiązaniem. Napoje te mogą zaburzać gospodarkę wodno-elektrolitową i zwiększać ryzyko odwodnienia, szczególnie w czasie upałów. Pomimo pozornego działania orzeźwiającego, napoje te nie przyczyniają się do skutecznego nawodnienia organizmu. Wysoka osmolarność takich płynów może dodatkowo prowadzić do nasilenia pragnienia oraz do zwiększonej diurezy osmotycznej.

• Napoje energetyczne - napoje energetyzujące, oprócz kofeiny, zawierają również taurynę, substancje konserwujące, barwniki oraz sztuczne aromaty, których regularne spożywanie może mieć niekorzystny wpływ na zdrowie. W warunkach podwyższonej temperatury ich działanie diuretyczne oraz stymulujące układ sercowo-naczyniowy może nasilać ryzyko odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, a także prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego i nadmiernego obciążenia układu nerwowego.

Po jakie napoje sięgać?

W okresie upałów zaleca się spożywanie przede wszystkim wody – najlepiej mineralnej, z odpowiednią zawartością elektrolitów – oraz w niektórych przypadkach, jak wzmożona aktywność fizyczna napojów izotonicznych, skutecznie uzupełniających utracone płyny i składniki mineralne.

Można również śmiało stosować łagodne napary ziołowe, które nie wykazują działania odwadniającego, jednak przy ich jednoczesnym uwzględnieniu potencjalnych właściwości farmakologicznych i możliwych interakcji z lekami, zwłaszcza u osób zmagających się z  chorobami przewlekłymi.

Filip Siódmiak

»» Inne porady dotyczące zdrowia i diety czytaj tutaj:

Pijesz kolorowe napoje? Uważaj, mogą prowadzić do choroby

Ulubione soki owocowe wcale takie zdrowe nie są

Nie pij herbaty w trakcie jedzenia!

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje