Banany pomogą obniżyć twój cholesterol?

Banany to jedne z najczęściej spożywanych owoców w Polsce, głownie ze względu na swoją niską cenę, wysoką dostępność i wysoką smakowitość. Najczęściej wymieniane są jako źródło potasu oraz składnik diety wspierającej prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Pewne dane wskazują jednak, że regularne spożycie bananów może oddziaływać również na gospodarkę lipidową, w tym na stężenie cholesterolu we krwi.

Czego dowiesz się z artykułu?

• Jakie składniki bananów mogą wpływać na metabolizm cholesterolu.

• Dlaczego błonnik rozpuszczalny odgrywa kluczową rolę w regulacji profilu lipidowego.

• Jakie efekty obserwowano w badaniach interwencyjnych z udziałem osób z hipercholesterolemią po spożyciu bananów.

Związek z obniżeniem poziomu cholesterolu

Banany dostarczają sporej ilości błonnika pokarmowego, w tym frakcji rozpuszczalnej - przede wszystkim pektyn. Błonnik rozpuszczalny wiąże w świetle jelita kwasy żółciowe, których synteza zachodzi z wykorzystaniem cholesterolu produkowanego w naszym organizmie. W konsekwencji dochodzi do zwiększonego zużycia cholesterolu przez wątrobę, co może tłumaczyć umiarkowane obniżenie jego stężenia w surowicy krwi.

Zależność ta znajduje potwierdzenie w metaanalizach badań interwencyjnych, w których wykazano, że zwiększone spożycie błonnika rozpuszczalnego wiąże się z istotnym statystycznie, choć klinicznie umiarkowanym, obniżeniem stężenia cholesterolu frakcji LDL.

Dane z badań interwencyjnych

Dodatkowych informacji dostarczają niewielkie badania pilotażowe prowadzone wśród osób z hipercholesterolemią. W pracy opublikowanej na łamach „Indian Journal of Experimental Biology” oceniano wpływ codziennego spożycia bananów na parametry metaboliczne.

Uczestnicy badania przez 12 tygodni spożywali około 250 g bananów dziennie, czyli równowartość około dwóch średnich owoców.

W porównaniu z wartościami wyjściowymi zaobserwowano:

• Poprawę stosunku cholesterolu LDL do HDL, uznawanego za jeden z markerów ryzyka sercowo-naczyniowego,

• Niewielką poprawę kontroli glikemii na czczo,

• Wzrost stężenia adiponektyny - białka o potencjalnym działaniu przeciwzapalnym i insulinouwrażliwiającym.

Efekty miały charakter umiarkowany, jednak były widoczne bez wprowadzania innych istotnych modyfikacji diety i stylu życia.

Dojrzałość owocu ma znaczenie

Zawartość błonnika rozpuszczalnego w bananach zależy od stopnia ich dojrzałości. Największe ilości pektyn występują w owocach niedojrzałych lub średnio dojrzałych, o skórce zielonkawej lub żółtej bez brunatnych plam. Wraz z postępującym dojrzewaniem dochodzi do hydrolizy skrobi i części pektyn do cukrów prostych, tym samym zmniejszając potencjalny wpływ owocu na gospodarkę lipidową, jednocześnie zwiększając jego słodki smak i strawność.

Czy ma to realne przełożenie na zdrowie?

Banany nie stanowią samodzielnej metody leczenia hipercholesterolemii i nie mogą zastępować farmakoterapii ani kompleksowych zaleceń dietetycznych. Ich rola powinna być postrzegana jako wspierająca, w ramach diety bogatej w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste oraz nienasycone kwasy tłuszczowe. Regularne spożycie bananów może stanowić prosty element strategii poprawy jakości diety, pod warunkiem zachowania różnorodności i odpowiedniego bilansu energetycznego.

Podsumowanie

Banany, dzięki zawartości błonnika rozpuszczalnego, mogą w niewielkim stopniu wspierać poprawę profilu lipidowego, w szczególności obniżać stężenie cholesterolu LDL. Efekt ten jest umiarkowany i zależny między innymi od stopnia dojrzałości owocu. Same spożycie bananów nie zastąpi leczenia ani kompleksowych zaleceń dietetycznych, ale może stanowić wartościowy element zbilansowanej diety ukierunkowanej na redukcję ryzyka sercowo-naczyniowego.

Filip Siódmiak

Źródła:

• Brown, L et al. “Cholesterol-lowering effects of dietary fiber: a meta-analysis.” The American journal of clinical nutrition vol. 69,1 (1999): 30-42.

• Cressey, Ratchada et al. “Daily consumption of banana marginally improves blood glucose and lipid profile in hypercholesterolemic subjects and increases serum adiponectin in type 2 diabetic patients.” Indian journal of experimental biology vol. 52,12 (2014): 1173-81.

»» Inne porady dotyczące zdrowia i diety czytaj tutaj:

Banan żółty, zielony, ciemny – czy jest jakaś różnica?

Jedz zgodnie z kolorami tęczy! Zasada pięciu kolorów

Co jeść, aby zwiększyć odporność i zwalczać infekcje

Jakie owoce chować do lodówki?

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje