Co trzeci z nas w ekonomii ufa… własnej intuicji

Ekonomia zaczęła bardziej interesować Polaków. Jednak o ile wiedza na temat oszczędzania nie stanowi już głównego wyzwania, o tyle niedostateczna znajomość makroekonomii i bardziej zaawansowanych form inwestowania stanowi poważną barierę. Niestety, aż 52 proc. nie podejmuje działań, by pogłębiać swoją wiedzę ekonomiczną. Jednocześnie, coraz więcej osób deklaruje poczucie finansowego bezpieczeństwa – już 41 proc. ankietowanych. Najnowsze badanie „Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków 2026” Warszawskiego Instytutu Bankowości i Fundacji GPW rzuca światło na to co i ile wiemy o finansach zarówno własnych, jak i całego państwa.

Jak wynika z danych, 41 proc. badanych deklaruje poczucie bezpieczeństwa finansowego. To o 19 p.p. więcej niż rok temu. Najczęściej Polacy wiążą je ze stabilizacją zawodową (49 proc.) oraz posiadaniem poduszki finansowej (41 proc.). Z kolei, zadowalający poziom dochodów wskazuje co trzeci respondent. Zdecydowanie rzadziej zwracano uwagę na czynniki zewnętrzne, takie jak poziom cen (20 proc.), stabilność krajowej gospodarki (18 proc.) czy sytuacja społeczna, polityczna i prawna w kraju (17 proc.). Stanowi to wyraźną zmianę w porównaniu z ubiegłym rokiem, wtedy stabilność sytuacji w kraju była ważna dla 38 proc. ankietowanych.

Budżet domowy pod kontrolą, inwestycje nadal wyzwaniem

W ramach badania respondenci zmierzyli się z testem wiedzy ekonomicznej, którego wyniki dla każdego obszaru finansów przedstawiono w skali od 0 do 4 punktów. Uzyskane rezultaty pokazują, że badani najlepiej (średnio powyżej połowy prawidłowych odpowiedzi) radzą sobie z zagadnieniami w obszarze podatków i finansów publicznych oraz systemu emerytalnego, a także w zakresie lokat i kont oszczędnościowych. Świadczy to o poprawiającej się znajomości m.in. bezpiecznych form ochrony kapitału.

Znacznie słabsze wyniki uzyskano natomiast w bardziej złożonych obszarach związanych z inwestowaniem. Poziom wiedzy dotyczącej ETF-ów, obligacji oraz akcji i funduszy inwestycyjnych pozostaje znacząco niższy, co może wskazywać na kierunki intensyfikacji działań edukacyjnych w zakresie bardziej zaawansowanych instrumentów finansowych.

Wiedza czy przypadek? Co trzeci badany ufa własnej intuicji

Polacy najczęściej deklarują, że wiedzę ekonomiczną czerpią od ekspertów finansowych (47 proc. badanych). Na kolejnych miejscach, z bardzo zbliżonymi wynikami, znajdują się rodzina i znajomi (38 proc.) oraz własne doświadczenia i intuicja (37 proc.). Wskazuje to, że obok autorytetu profesjonalistów istotną rolę odgrywają również nieformalne sieci społeczne oraz indywidualne praktyki i obserwacje.

Autorzy badania zwracają uwagę, że ponad połowa Polaków (52 proc.) nie podejmuje aktywnych kroków, by zwiększać swoją wiedzę o finansach, korzystając głównie z przypadkowych źródeł informacji. Najmniejszą aktywność wykazują w obszarach związanych z kredytami i długami, inwestycjami, finansami publicznymi oraz przedsiębiorczością.

Kompetencje finansowe w oczach Polaków

Badani postrzegają kompetencje finansowe jako równie istotne jak inne kluczowe umiejętności, choć największą wagę przywiązują do logicznego myślenia (31 proc.), samorozwoju (28 proc.) oraz efektywnej komunikacji i współpracy (26 proc.). Kompetencje najczęściej postrzegane jako mniej istotne niż finansowe to znajomość różnych kultur (27 proc.) i języków obcych (19 proc.). Poprawa wiedzy ekonomicznej kojarzy się przede wszystkim ze zwiększeniem bezpieczeństwa finansowego, lepszymi warunkami życia oraz skuteczniejszym oszczędzaniem i inwestowaniem – tak uważa ponad 20 proc. badanych. Ważne są też praktyczne korzyści w zarządzaniu budżetem domowym i ochronie przed oszustwami (18 proc.), podczas gdy wpływ na aspekty psychiczne, zdrowotne czy społeczne jest rzadziej wskazywany.

Badanie zostało zrealizowane w lutym 2026 r. na ogólnopolskim panelu badawczym Ariadna , na próbie badawczej (1099 osób) metodą CAWI (wspomaganych komputerowo wywiadów internetowych) na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości i Fundacji GPW.

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje

»» O bieżących wydarzeniach w gospodarce i finansach czytaj tutaj:

Apel o nadzwyczajny podatek w Unii. „Branża paliwowa”

Czarnek wskazał ją palcem. „Jej marzeniem jest likwidacja 30 proc. szpitali”

Tusk urządził Niemcom paliwowe eldorado. „Danke!”

»»ETS: stracona szansa na reformę – oglądaj „Piątkę wGospodarce” telewizji wPolsce24