Korzystasz z airfryera? Zobacz czy faktycznie jest zdrowszy niż pieczenie czy gotowanie

Obróbka żywności w znaczący sposób wpływa na jej wartość odżywczą, bezpieczeństwo mikrobiologiczne oraz właściwości organoleptyczne. W ostatnich latach dużą popularność zyskały frytkownice beztłuszczowe, czyli tak zwane airfryery. Są one często promowane jako zdrowsza alternatywa dla tradycyjnego smażenia przy jednoczesnym zachowaniu zbliżonych cech sensorycznych. Urządzenia te działają na podstawie intensywnej cyrkulacji gorącego powietrza, umożliwiającego uzyskanie efektu zbliżonego do smażenia przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu dodatku tłuszczu.

Czego dowiesz się z artykułu?

• Czym airfryer różni się od smażenia, gotowania czy pieczenia.

• Jakie są różnice w wartości odżywczej potraw przygotowywanych różnymi metodami kulinarnymi.

• Jakie związki potencjalnie szkodliwe powstają podczas obróbki cieplnej.

• Jak prawidłowo korzystać z airfryera.

• Jakich błędów unikać, aby zachować korzyści zdrowotne przygotowywanych potraw.

Smażenie na patelni z dodatkiem tłuszczu

Smażenie polega na obróbce żywności w tłuszczu w temperaturze zazwyczaj 160-190°C. Metoda ta sprzyja intensywnemu rozwojowi cech sensorycznych, jednak wiąże się z:

• Wysoką absorpcją tłuszczu;

• Zwiększeniem wartości energetycznej potraw;

• Powstawaniem związków potencjalnie szkodliwych, takich jak aldehydy lipidowe, akrylamid czy wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne.

Gotowanie

Gotowanie w wodzie lub na parze uznawane jest za jedną z najbezpieczniejszych metod obróbki cieplnej pod względem powstawania związków toksycznych. Jednocześnie jednak może prowadzić do:

• Znacznych strat witamin rozpuszczalnych w wodzie,

• Wypłukiwania składników mineralnych do wywaru.

Pieczenie w piekarniku

Pieczenie odbywa się w temperaturach 160-220°C i pozwala na ograniczenie dodatku tłuszczu w porównaniu do tradycyjnego smażenia. Długotrwała ekspozycja na wysoką temperaturę może sprzyjać jednak degradacji termolabilnych składników odżywczych oraz powstawaniu produktów reakcji Maillarda.

Airfryer

Airfryer łączy cechy zarówno pieczenia, jak i smażenia. Intensywny przepływ gorącego powietrza umożliwia uzyskanie chrupkiej struktury przy minimalnym dodatku tłuszczu

Która metoda najlepsza?

Potrawy przygotowywane w airfryerze:

• Charakteryzują się niższą zawartością tłuszczu w porównaniu do smażenia krótkotrwałego czy na głębokim tłuszczu;

• Zachowują większą część składników mineralnych w porównaniu potrawy gotowane w wodzie;

• Wykazują niższe stężenie akrylamidu w porównaniu do tradycyjnego smażenia frytek.

Jednocześnie, podobnie jak w przypadku pieczenia, długi czas obróbki oraz wysokie temperatury mogą prowadzić do nadmiernego wysuszenia potraw oraz strat witamin wrażliwych na temperaturę.

Jak prawidłowo przygotowywać potrawy w airfryerze?

Aby zmaksymalizować korzyści zdrowotne i sensoryczne, zaleca się:

• Stosowanie niewielkiej ilości tłuszczu (1–2 g oleju roślinnego na porcję);

• Unikanie przepełniania kosza urządzenia;

• Równomierne krojenie produktów;

• Okresowe potrząsanie lub obracanie produktów w trakcie obróbki;

• Dostosowanie temperatury do rodzaju produktu lub korzystanie z dedykowanych programów.

Najczęstsze błędy w użytkowaniu airfryera

Do najczęściej popełnianych błędów należą:

• Stosowanie zbyt wysokiej temperatury, sprzyjającej przypalaniu powierzchni produktów;

• Brak kontroli czasu obróbki;

• Używanie panierki bogatej w cukry proste, zwiększającej ryzyko powstawania akrylamidu;

• Traktowanie airfryera jako metody całkowicie pozbawionej ryzyka.

FAQ

• Czy airfryer jest zdrowszy niż smażenie? Tak, głównie ze względu na znacznie mniejszy dodatek tłuszczu i niższe stężenie produktów utleniania lipidów.

• Czy potrawy z airfryera są całkowicie wolne od akrylamidu? Nie. Ryzyko jest niższe niż przy smażeniu, ale nadal zależne od temperatury, rodzaju produktu i czasu obróbki.

• Czy airfryer nadaje się do diety redukcyjnej? Tak, pod warunkiem odpowiedniego doboru produktów i kontroli dodatku soli oraz tłuszczu.

• Czy można używać airfryera codziennie? Tak, jednak nie powinien on zastępować innych, równie łagodnych metod obróbki, takich jak gotowanie czy duszenie.

Słowem podsumowania

Airfryer stanowi kompromis pomiędzy smażeniem, a pieczeniem, umożliwiając ograniczenie spożycia tłuszczu i ekspozycji na związki potencjalnie szkodliwe. Jego regularne stosowanie może przynieść wiele korzyści zdrowotnych, jednak nie eliminuje całkowicie ryzyka wynikającego z wysokotemperaturowej obróbki żywności. Kluczowe znaczenie ma jednak wciąż świadome użytkowanie urządzenia oraz uwzględnienie go w kontekście całościowego modelu żywienia.

Filip Siódmiak

»» Inne porady dotyczące zdrowia i diety czytaj tutaj:

Jedząc, nie spieszmy się. Nie warto

Przez ten błąd nie chudniesz! Dietetyk radzi

Patenty na podjadanie – jak wdrożyć je w życie

»» Odwiedź wgospodarce.pl na GOOGLE NEWS, aby codziennie śledzić aktualne informacje